BEČ, Organizacija zemalja izvoznica nafte (OPEK) obilježiće sutra u Beču pola vijeka postojanja tokom kojeg je taj kartel uspio da da zadrži vodeću ulogu uprkos međusobnim podjelama i brojnim promjenama na tržištu energenata.
“Ovaj jubilej pokazuje volju, odlučnost i dugoročni uspjeh organizacije u zaštiti suverenih interesa zemalja članica”, navodi se u poruci objavljenoj uoči bečkog skupa generalnog sekretara OPEK-a Abdale Salema El-Badrija.
Kartel je osnovan 14. septembra 1960. godine u Bagdadu nakon susreta pet zemalja koje proizvode naftu: Saudijske Arabije, Iraka, Irana, Kuvajta i Venecuele. Osnivanje je poklapalo sa tadašnjom trendom emancipacije zemalja Juga u odnosu na tržište koje su uglavnom kontrolisale anglo-saksonske kompanije.
Pola vijeka kasnije, ta organizacija broji 12 članica koje obezbjeđuju 40 odsto svjetske proizvodnje naftnih derivata i posjeduje 70 odsto dokazanih rezervi nafte u svijetu.
Uprkos političkim i demografskim razlikama koje djele Iran od Nigerije ili Alžir od Venecuele postoji čvrsta osnova koja vezuje organizaciju a to je da sve članice u ogromnoj mjeri zavise od prihoda koji ostvaruju od nafte.
Sa sjedištem u Bečcu, organizacija je u punoj mjeri učvrstila položaj tokom ratnih ratnih sukoba na Bliskom istoku oktobra 1973, kada su zemlje članice OPEK-a uvele embargo na izvoz nafte zemljama koje pružaju pomoć Izraelu.
Za nekoliko mjeseci cijena sirove nafte je porasla četiri puta i taj prva naftna kriza učvršćuje kartel i primorava industrijski razvijene zemlje da osnuju Međunarodnu agenciju za energetiku kako bi zaštitile svoje interese.
OPEK od tada postaje nezaobilazni činilac u naftnoj industriji i određivanju cijena nafte, bez obzira što je njegova moć donekle ugrožena otvaranjem novih izvora nafte među kojima su nalazišta u Sjevernom moru i u Meksičkom zalivu.
U Beču sutra svečano obilježavanje pola vijeka OPEK
