VAŠINGTON – Administracija američkog predsjednika Donalda Trampa danas je predložila smanjenje savezne potrošnje za 163 milijarde dolara u sljedećoj godini, čime bi se ukinulo više od petine civilne potrošnje, ne računajući obavezne programe socijalnih davanja.
Prema prijedlogu budžeta, potrošnja na odbranu porasla bi za 13 odsto, a na bezbjednost domovine za skoro 65 odsto u odnosu na nivoe iz 2025. godine. Civilna diskreciona potrošnja bila bi smanjena za 23 odsto, što bi je dovelo na najniži nivo od 2017, navodi se u saopštenju Kancelarije za upravljanje i budžet Bijele kuće (OMB).
Tzv. “mršavi budžet” predstavlja nacrt političkih prioriteta administracije, koji bi trebalo da posluži republikanskim zakonodavcima kao osnova za sastavljanje zakona o potrošnji.
Kao prvi budžet Trampove administracije nakon povratka u Bijelu kuću, prijedlog ima za cilj da ispuni njegova obećanja o povećanju ulaganja u vojsku i bezbjednost granica, dok istovremeno smanjuje saveznu birokratiju.
“U ovom ključnom trenutku, potreban nam je istorijski budžet – onaj koji prekida finansiranje našeg propadanja, stavlja Amerikance na prvo mjesto i donosi dosad nezapamćenu podršku našim oružanim snagama i bezbjednosti domovine“, poručio je direktor OMB-a Ras Vout.
Zabrinutost zbog državnog duga
S obzirom na državni dug od 36 biliona dolara, neki fiskalni konzervativci i budžetski stručnjaci zabrinuti su da će Trampov zakon o smanjenju poreza dodatno povećati dug, bez dovoljnog rezanja potrošnje.
Tramp od republikanskog Kongresa traži produženje poreskih rezova iz 2017. godine, koji su bili ključni zakonodavni uspjeh njegovog prvog mandata, a za koje nezavisni analitičari procjenjuju da bi mogli povećati državni dug za dodatnih 5 biliona dolara.
Godišnji zahtjev Bijele kuće za budžet uključuje ekonomske projekcije i detaljne prijedloge o tome koliko bi se novca trebalo potrošiti u svakoj saveznoj agenciji tokom fiskalne godine koja počinje 1. oktobra. Prema Kancelariji za budžet Kongresa, ukupna potrošnja za fiskalnu 2024. godinu iznosila je 6,8 biliona dolara.
Politički izazovi za Kongres
Iako zakonodavci često značajno mijenjaju predsjedničke prijedloge, Tramp ima neuobičajeno jak uticaj na ovaj republikanski Kongres, pa bi mnogi njegovi zahtjevi mogli biti prihvaćeni.
Republikanci se nadaju da će usvojiti zakon o smanjenju poreza do 4. jula, ali se istovremeno bore s unutrašnjim nesuglasicama oko rezova potrebnih za njegovo finansiranje. Pritom moraju uzeti u obzir i ekonomski pritisak izazvan Trampovim povećanjem carina, koje remete globalnu trgovinu.
Takođe, raste broj prijetnji i uznemiravanja prema članovima porodica saveznih sudija koji su presuđivali protiv Trampove administracije.
Rezovi u obrazovanju i jačanje granične bezbjednosti
Prema OMB-u, prijedlog budžeta predviđa ukidanje ili drastično smanjenje Ministarstva obrazovanja SAD-a, uz zadržavanje finansiranja za djecu iz siromašnih porodica.
“Tramp više ne glumi populistu“, poručio je demokratski čelnik Senata Čak Šumer, ocijenivši prijedlog kao otvoreni napad na radničke porodice. “Dok reže zdravstvo, obrazovanje i ključne programe na koje se oslanjaju porodice, istovremeno finansira poreske olakšice za milijardere i korporacije.”
Budžet predviđa dodatnih 500 miliona dolara diskrecione potrošnje za jačanje bezbjednosti granica i podršku masovnim deportacijama, kao i 766 miliona dolara za tehnologiju granične bezbjednosti, te sredstva za zadržavanje 22.000 graničnih agenata i zapošljavanje novih službenika Carine i granične kontrole. Index