KRAGUJEVAC, Čelik i automobili i dalje su, kao i nekoliko godina unazad, najznačajniji izvozni artikli privrede Srbije.
Čelik, doduše, sve više, a putnička vozila sve manje, te poziciju Fijatove fabrike automobila u Kragujevcu, na listi 15 najvećih domaćih izvoznika, u ovoj godini počinje da ugrožava i proizvođač automobilskih guma, Tigar iz Pirota.
Prema jučerašnjoj informaciji Ministarstva finansija, naime, na listi 15 najvećih srpskih izvoznika u prvih pet mjeseci 2019. po prvi put u prvom poslovnom polugodištu u minulih sedam godina je kineska kompanija HBIS, vlasnik Železare iz Smederava, čiji petomesečni izvoz teži 313,2 miliona evra. Doskorašnji izvozni lider domaće privrede, kompanija Fijat Krajsler automobili Srbija na toj listi je na drugom mestu, sa izvozom u prvih pet ovogodišnjih mjeseci od 251,6 miliona evra, dok je Tigar iz Pirota, sa petomjesečnim plasmanom na inostranim tržištima od oko 170 miliona evra, na trećem mjestu na listi 15 najvećih srpskih izvoznika.
Kragujevačka fabrika automobila prvo mjesto na listi najvećih domaćih izvoznika izgubila je u decembru prošle godine, kada je smederevska Željezara konačno preuzela poziciju lidera srpskog izvoza. Nevolja po kragujevačku fabriku automobila i njene radnike je u tome što proizvodnja i izvoz sve tri verzije modela “500L” sve ozbiljnije posustaju, te je petomjesečni izvozni bilans FCA Srbija u 2019. tek nešto veći od vrijednosti dvomjesečenog plasmana te kompanije u Evropi Americi u 2013. godini.
Proizvodnja i plasman šumadijskog “velikog fiće” u Kragujevcu, od te 2013. kada je na svetskim tržištima prodato više od 100.000 automobila tog modela za više od 1,5 milijarde evra, nakon toga beleži koinitinuirani pad iz godine u godinu. U 2017. izvoz kragujevačke fabrike pao je ispod milijardu evra na godišnjem nivou, dok je lane plasman FCA Srbija na inostranim tržištima bio dvostruko manji nego 2013. Ove godine će, s obzirom da će Fijatovi radnici u Kragujevcu na plaćenim odsustvima, zbog sve manje proizvodnje, da provedu više od sedam mjeseci, vriednost Fijatovog izvoza, u odnosu na rekordnu 2013. da bude gotovo četvorostruko manja.
Trend pada proizvodnje i izvoza Fijatove fabrike u Kragujevcu dogodine bi, smatraju poznavaoci automobilske industrije, mogao da spriječi jedino novi model. Sve je, međutim, izvesnije da, uprkos očekivanjima i zaposlenih u kragujevačkom Fijatu i dijela upućenije javnosti, da novog modela u Kragujevcu neće biti ni dogodine. Da hoće, znalo bi se, odnosno bio bi najavljen i polako bi počinjale pripreme za njegovu proizvodnju tokom 2020. Od svega toga još uvek nema ništa.
Top menadžment Fijat Krajsler grupacije trebalo je, kako je (ne)zvanično najavljivano, do kraja aprila da saopšti petogodišnji investicioni plan za Srbiju (i Poljsku), sa informacijom o novom modelu u kragujevačkoj fabrici. April je prošao odavno, a zaposleni u FCA Srbija su, umjesto informacije o novom modelu, u međuvremenu dobili obavještenje o dodatnih 87 dana plaćenog odsustva.
Inače, razvoj, osvajanje proizvodnje, marketinška promocija novog modela automobila na svjetskim sajmovima, uglavnom u Ženevi, traju do dvije godine i koštaju od više stotina do čak milijardu evra. U najboljem slučaju, proizvodnja novog modela u Kragujevcu mogla bi, dakle, da startuje tokom 2021. godine nakon čega bi kompanija FCA Srbija mogla da se vrati na mjesto lidera srpskog izvoza. Danas.rs