BEOGRAD, Građani koji se odluče da pretvore svoje stambene kredite uzete u švajcarskim francima u evre, zbog veoma visokog rasta ove valute u odnosu na dinar, i tako smanje mjesečne rate, moraju da prođu pravu golgotu.
Direktna konverzija nije moguća, već je potrebno da refinansiraju postojeći zajam. To podrazumjeva, praktično, podizanje nove stambene pozajmice sa svom dokumentacijom, od potvrde o zaposlenju do upisa hipoteke, što iziskuje dodatne troškove.
Građani su masovno uzimali stambene kredite u švajcarskim francima, jer je kamatna stopa do izbijanja svjetske krize bila znatno manja od one u evrima i kretala se od 4,20 do 4,80 odsto ili gotovo duplo manje nego na one u evropskoj valuti. Sada su rate na te pozajmice, zbog značajnog rasta “švajcarca” u odnosu na naš dinar, veće i do 30 odsto nego lani. To je glavni razlog, da mnogi korisnici stambenih zajmova, pređu na otplatu u evrima.
U većini ugovora o stambenom kreditu u švajcarskim francima je naznačeno da tokom perioda otplate, klijenti mogu jednom da svoj zajam pretvore, odnosno vežu za evro. Najčešće nije naglašeno da to podrazumjeva refinansiranje postojeće stambene pozajmice, koja za sobom povlači gomilu novih papira: počev od potvrde o zaposlenju, visini primanja, zatim ugovora o kupovini stana, izlazak procjenitelja vrijednosti nekretnine, izmjene u Nacionalnoj korporaciji za osiguranje do upisa hipoteke.
– Prebacivanje stambenog kredita u švajcararskim francima u evre podleže istoj proceduri, kao i izdavanja novog kredita sa stanovišta regulative NBS i Nacionalne korporacije za osiguranje, pa i suda, odnosno katastra – kaže Petar Grujić, direktor sektora za rad sa stanovništvom Folks banke. – Drugim riječima, klijentu se ponovo radi procjena kreditne sposobnosti, uspostavlja se nova hipoteka, jer, promjenom valute zajma dolazi do izmjena bitnih elemenata ugovora, tako da je neophodno da se uspostavi nova hipoteka, a zajam se ponovo osigurava kod NKOSK…
Prema riječima Grujića, pretvaranje stambenog zajma indeksiranog u “švajcarcima” u evre, je kompleksna odluka čije pozitivne, odnosno, negativne posljedice klijent mora samostalno i veoma detaljno da procjeni. Ono što banka može da da kao savjet je da klijent uvijek treba da teži minimiziranju kursnog rizika prilikom zaduživanja, kao i da uskladi deviznu poziciju, odnosno primanja i kreditne obaveze u istoj valuti. Ukoliko to nije moguće, jer kod nas još nema stambenih zajmova u dinarima, bitno je istaći da kredit u švajcarskim francima nosi daleko veći kursni rizik, pogotovo za klijente čija su primanja vezana isključivo za dinar.
Mnoge banke, kao Folks, Inteza… prilikom odobravanja stambenih zajmova u švajcarskim francima ukazivale su građanima na moguće rizike i posljedice takve vrste zaduživanja. U Intezi su čak morali da potpišu saglasnost da su upozoreni, prije uzimanja ove pozajmice. S druge strane, bilo je banaka koje su intenzivno reklamirale upravo stambene kredite u francima, kao najpovoljnije na tržištu. Prije dvije godine su ukinuti.
Otplata
Prije tri godine je jedan naš sugrađanin uzeo stambeni kredit u švajcarskim francima u jednoj grčkoj banci u iznosu od 69.000 franaka ili 41.000 evra. Sada duguje, poslije 36 mjeseci, toj banci 65.000 evra, ali zbog velikog rasta švajcarskog franka u odnosu na evro, kada je odlučio da cijeli kredit otplati, trebalo mu je 47.000 evra, ili za 6.000 evra više nego kada je uzeo ovaj zajam. Novosti