BANJALUKA – Grad Banjaluka tužio je Republiku Srpsku za 2,8 miliona KM tvrdeći da su za taj iznos oštećeni primjenom zakona koji je Ustavni sud RS proglasio neustavnim, saznaje CAPITAL.
Naime, Narodna skupština RS je krajem 2024. godine usvojila izmjene i dopune Zakona o budžetskom sistemu RS kojima su gradovima koji imaju preko 100.000 stanovnika smanjeni prihodi od PDV-a za sedam odsto u korist izrazito nerazvijenih opština.
Te izmjene pogodile su samo Banjaluku i Bijeljinu, nakon čega je gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković Ustavnom sudu podnio inicijativu za ocjenu ustavnosti sporne odredbe ovog zakona.
Ustavni sud je polovinom prošle godine utvrdio da ta odredba nije u skladu sa Ustavom, na čemu Grad i zasniva svoj tužbeni zahtjev.
„Ovim neustavnim zakonskim odredbama su Banjaluci i Bijeljini, kao gradovima koji imaju više od 100.000 stanovnika, prihodi od indirektnih poreza umanjeni za sedam odsto, a navedena sredstva raspodijeljena su srednje razvijenim, nerazvijenim i izrazito nerazvijenim jedinicama lokalne samouprave. Na taj način tužiocu je od početka 2025. do 4. jula te godine nanesena materijalna šteta od 2.78.675 KM“, navodi se u tužbi Grada Banjaluka.
Ističu da im je od početka 2025. i zaključno sa 4. julom po osnovu raspodjele prihoda od indirektnih poreza doznačeno 37 miliona KM na osnovu koeficijenta utvrđenog neustavnim zakonom i odlukom.
„Da se primjenjivao koeficijent koji je važio prije stupanja na snagu spornog zakona Grad Banjaluka bi dobio nešto više od 39 miliona KM“, navedeno je u tužbi.
S druge strane, Pravobranilaštvo RS – Sjedište zamjenika Banjaluka, koje zastupa Srpsku, u odgovoru je navelo da ne postoji šteta nastala na strani tužioca izazvana protivpravnim postupanjem tužene.
Ističu da Zakon o Ustavnom sudu Republike Srpske propisuje da kada sud utvrdi da zakon nije u saglasnosti sa Ustavom, taj zakon, odnosno odredbe koje nisu u saglasnosti sa Ustavom, prestaju da važe danom objavljivanja odluke Suda.
„U skladu sa navedenim, tužena od dana objavljivanja odluke Ustavnog suda RS od 4. jula 2025. godine, pojedinačno učešće opština i gradova u raspodjeli prihoda od indirektnih poreza vrši u skladu sa trenutno važećim odredbama Zakona o budžetskom sistemu RS i Odlukom o učešću opština i gradova u prihodima od indirektnih poreza i načinu raspoređivanja tih prihoda“, navodi se u odgovoru na tužbu.
Dodaju da je do trenutka objavljivanja te odluke, Srpska vršila raspodjelu prihoda u skladu sa tada važećim odredbama zakona i donesenom odlukom.
„Tužilac u konkretnoj pravnoj stvari traži naknadu štete temeljeći svoj zahtjev isključivo na tvrdnji da je riječ o nezakonitom (neustavnom) postupanju tužene vezujući se za odluku, što predstavlja u najmanju ruku apsurdan zaključak, jer sve do donošenja odluke, tužena je postupala u skladu sa tada važećim odredbama zakona, a sa danom donošenja i objavljivanja odluke isto tako nastavila je postupati u skladu sa važećim odredbama Zakona o budžetskom sistemu. Ne postoji protivpravno postupanje tužene“, tvrde u Pravobranilaštvu.
Podsjećamo, NSRS je krajem 2024. usvojila sporne izmjene Zakona o budžetskom sistemu kojima je predviđeno da se lokalnim zajednicama sa više od 100.000 stanovnika prihod od ovog poreza umanjuje za sedam odsto, a da se taj novac onda raspodjeljuje drugim opštinama i gradovima.
Usvajanje zakona pratili su protesti u organizaciji gradonačelnika Banjaluke koji je tada pogasio i rasvjetu oko republičkih institucija.
Ustavni sud RS je, ipak, polovinom prošle godine ocijenio da su izmjene Zakona o budžetskom sistemu Republike Srpske neustavne.