BANJALUKA – Najznačajniji spoljnotrgovinski partner Republike Srpske posljednjih nekoliko decenija je Srbija, a tako je bilo i tokom ove godine, u prvih sedam mjeseci, te je ostvarena robna razmjena u vrijednosti od 665,3 miliona evra, što čini gotovo petinu ukupne vrijednosti uvoza i izvoza Srpske u pomenutom periodu.
Na drugom mjestu ove liste, prema podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, nalazi se Italija sa 475 miliona evra, a na pobjedničkom postolju je i susjedna Hrvatska sa iznosom od 433 miliona. Nekadašnja lokomotiva privrednog razvija Evrope Njemačka nalazi se tek na četvrtom mjestu (359), a iza nje je odmah Slovenija (293), te moćna i velika Kina (220) i Austrija (205). Tu su još i Crna Gora, Poljska, Mađarska, Turska i Francuska, ali se razmjena robe sa ovim državama kreće u vrijednosti od 60 do 100 miliona evra. Interesantno, na ovoj listi nalazi se i Brazil, s kojim Republika Srpska ostvaruje robnu razmjenu u vrijednosti od 30 miliona evra, ali se uglavnom radi o uvozu, jer preko bare, put Južne Amerike odlazi samo 140.000 evra vrijedna roba.
Sličan negativni saldo je i sa Kinom. Odnos uvoza i izvoza izrazito je nepovoljan, jer od 220 miliona evra, koliko iznosi vrijednost robne razmjene sa ovom najvećom i najmnogoljudnijom zemljom na svijetu, tek oko 3,1 milion evra se odnosi na izvoz i on je tokom ove godine duplo manji u odnosu na isti period prošle.
Ipak, nije sve tako crno, jer ima i država s kojima Republika Srpska ima pozitivan saldo. To je, prije svega, u slučaju Hrvatske, Slovenije, Austrije i Crne Gore, gdje je taj odnos robne razmjene potpuno drugačiji, jer je vrijednost izvoza veća od uvoza. Ta “pozitiva” je posebno izražena u slučaju susjedne Hrvatske, iz koje smo uvezli 147,8 miliona vrijednu robu, a izvezli čak 284,2 miliona evra.
Kada je u pitanju struktura ove robne razmjene Republike Srpske sa ostatkom svijeta, kao i ranijih godina najviše se uvozilo industrijske robe i sirovina, hrane i robe za široku potrošnju, ali i električne energije. Ono što zabrinjava jeste da je u prvih sedam mjeseci ove godine uvezeno više struje nego što je izvezeno, i ta razlika iznosi oko 50 miliona evra.
Ono što upada u oči, ali i djelimično ohrabruje, jeste činjenica da je izvoz u prvih sedam mjeseci ove godine povećan za 7,3 odsto u odnosu na isti period 2024, ali je jednim dijelom povećan i uvoz za 3,6 odsto. Upoređujući ostale podatke, odnosno praveći paralele između ove i prošle godine, najzanimljiviji podatak jeste da je došlo do pada izvoza, ali i uvoza iz Njemačke. Zbirno gledajući, to iznosi čak oko 66 miliona evra.
Ono što je zabrinjavajuće je činjenica da je izvoz u ovu nekada moćnu državu pao za čak 30 miliona evra, što je za omalenu privredu, kakva je Republika Srpska, veliki udarac, ali i otkriva da je privreda ove evropske lokomotive u sve većim problemima te da bi ovdašnji proizvođači trebalo što prije da pronađu i druga alternativna tržišta, pored dosadašnjeg evropskog, na koja bi mogli da plasiraju svoje proizvode i obezbijede opstanak, a onda i dalji prosperitet.
Kada se podvuče crta, obim robne razmjene Republike Srpske sa inostranstvom u prvih sedam mjeseci ove godine iznosio je 3,82 milijarde evra, od čega se na izvoz odnosilo 1,59 milijardi a na uvoz 2,23. Gledano “blokovski”, najviše se trgovalo sa zemljama Evropske unije. Iz navedenog može se vidjeti da je deficit 647,6 miliona, odnosno da je pokrivenost uvoza izvozom bila oko 71 odsto. Glas Srpske