BRISEL/MOSKVA, Vizna obaveza koja postoji između EU i Rusije koči privredu i sputava investicije – od građana koji hoće da putuju traži se mnoštvo dokumentacije, a troškovi su milionski.
Odbor njemačke privrede za istočne zemlje, organizacija koja već 60 godina zastupa interese Nemačke na Istoku, procjenjuje štetu zbog ovog problema na više od 100 miliona evra godišnje. Samo obrada zahtjeva za dobijanje viza košta Njemačku i Rusiju oko 160 miliona evra godišnje – to su rezultati novog istraživanja o viznim problemima koje je proveo Odbor za privrednu saradnju s istočnim zemljama.
U ispitivanju je učestvovalo 200 firmi koje djeluju, prije svega, u Rusiji, Bjelorusiji i centralnoj Aziji. Svaki peti ispitanik izjavio je da su mu zbog viznog režima propali poslovi u inostranstvu. “Vizna obaveza štetna je za konkurenciju”, rekao je predsjednik Odbora Ekart Kordes.
U pokušaju da se riješi taj problem, na konsultacijama u Hanoveru sastaju se njemački i ruski predstavnici vlada.
Članovi Odbora najviše kritikuju obim dokumentacije potrebne za dobijanje viza, njihovu dugu obradu i obavezu da se pri tom mora imati zvaničan poziv iz države u koju se želi ići. Ruska vlada se već godinama zauzima za ukidanje viza.
Sa druge strane Moskva nije spremna da poput Ukrajine odobri ukidanje viza samo za jednu stranu. Naprotiv: razljućena njemačkim viznim režimom, Rusija je prije devet mjeseci čak i zaoštrila proces za dobijanje viza za njemačke građane. Od tada ruski konzulati zahtijevaju – slično kao i njemački – potvrde o primanjima, kako bi ispitali da li će podnosilac zahtjeva za vizom da se vrati u svoju zemlju.
Oko 67 odsto ispitanika ovakve mjere smatra apsurdnim. Trećina to smatra diskriminacijom njihovih istočnoevropskih zaposlenika. Samo informativni formular njemačkih konzulata – u kojem je popisano koje sve dokumente državljani Rusije ili Ukrajine moraju da prilože – dug je čak pet stranica. Podnosilac zahtjeva lično mora sve te dokumente da dostavi konzulatu i nerijetko zbog toga mora da putuje i po hiljadu kilometara.
“Njemačka mora snažnije da se založi za viznu liberalizaciju unutar Evropske unije za istočno-evropske građane, jer će od toga naša privreda imati najviše koristi”, ubijeđen je Ekart Kordes.
Međutim, njemački političari su po tom pitanju veoma kruti: iz bezbjednosnih razloga, iz straha od ilegalnih useljenika i radnika na crno. Protivargumenti zvuče ubjedljivo: vizna sloboda ne mora da znači obustavljanje granične i pasoške kontrole. Kao primjer mogu da posluže zemlje zapadnog Balkana, čiji građani za kraće posjete zapadnoj Evropi ne trebaju vize.
Njemački Odbor za privrednu saradnju sa istočnim zemljama sebi je postavio cilj koji za mnoge istočne ili zapadne Evropljane možda zvuči samo kao san: vize bi trebalo ukinuti najkasnije za Svjetsko prvenstvo u fudbalu u Rusiji 2018. godine.
“Nismo toliko naivni da tražimo momentalno ukidanje viza. Ali u vrijeme biometrijskih pasoša vize bi trebalo da budu prošlost”, objašnjava Kordes. On predlaže da se vizna liberalizacija isproba u toku Zimskih olimpijskih igara 2014. u Sočiju.
I Njemačka i Rusija mogle bi da olabave vizne režime. Potrebna je samo politička volja.