BANJALUKA, SARAJEVO – Deficit u spoljnotrgovinskoj razmjeni Bosne i Hercegovine u prethodnoj godini premašio je 14 milijardi KM, pokazuju podaci Uprave za indirektno oporezivanje BiH (UIO BiH).
Kako se navodi u ovim podacima, tokom 2025. godine u BiH je uvezeno robe za 31,65 milijardi KM, dok je u istom periodu iz BiH izvezeno proizvoda za 17,54 milijardi KM.
Ovo znači da je deficit u spoljnotrgovinskoj razmjeni tokom cijele 2025. godine iznosio čak 14,11 milijardi KM.
Da deficit raste iz godine u godinu, pokazuju podaci UIO BiH, u kojima se navodi da je tokom 2024. godine on iznosio 13,82 milijardi KM, odnosno da je izvoz iznosio 16,61 milijardu KM, a uvoz 30,43 milijardi KM.
U 2023. godini je deficit bio 12,90 milijardi KM, te je izvoz iznosio 17,05 milijardi KM, a uvoz 29,95 milijardi KM.
Šta se najviše uvozilo?
Kada su u pitanju proizvodi, najviše su se tokom prethodne godine uvozila mineralna goriva, mineralna ulja i proizvodi njihove destilacije, bitumenske materije i mineralni voskovi za 3,6 milijardi KM, pa nuklearni reaktori, kotlovi, te aparati i mehanički uređaji i njihovi dijelovi za 2,81 milijardu KM.
Šta se najviše izvozilo?
Izvezeno je najviše električnih mašina i opreme i njihovih dijelova, aparata za snimanje ili reprodukciju zvuka, televizijskih aparata za snimanje ili reprodukciju slike i zvuka i dijelova i pribora za te proizvode za 1,59 milijardi KM, pa nuklearnih reaktora, kotlova, mašina te aparata i mehaničkih uređaja i njihovih dijelova za 1,40 milijardi KM.
Najviše proizvoda uvezeno iz Hrvatske
Kada su u pitanju zemlje, najviše proizvoda je uvezeno iz Hrvatske, za 5,9 milijardi KM, Srbije 4,17 milijardi KM, te Njemačke za 2,65 milijardi KM.
Sa druge strane, Bosna i Hercegovina je, prema ovim podacima, najviše proizvoda plasirala Hrvatskoj za 3,09 milijardi KM, Njemačkoj 2,49 milijardi KM, te Srbiji 1,9 milijardi KM.
Šta je problem?
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, kazao je za “Nezavisne novine” da kontinuirano povećanje trgovinskog deficita prije svega ukazuje na strukturni problem domaće ekonomije.
“Ključni izazov ne nalazi se na strani potrošnje, već na strani proizvodnje – domaća privreda očigledno nema kapacitet da odgovori na rastuću tražnju kroz konkurentnu ponudu. To upućuje na nedovoljnu produktivnost i slabu cjenovnu konkurentnost domaćih proizvođača, koji ne uspijevaju iskoristiti povoljne impulse na tržištu”, kazao je Mlinarević.
Dodao je da detaljniji uvid u strukturu deficita po zemljama pokazuje da se najveći disbalansi ostvaruju u trgovini sa državama regiona.
“Upravo tu postoji realan prostor za njegovo postepeno smanjenje, kroz ciljano osmišljene politike uvozne supstitucije”, naglasio je Mlinarević.
Prema njegovim riječima, takve mjere mogu podrazumijevati podršku domaćim preduzećima u unapređenju tehnološke efikasnosti i smanjenju troškova proizvodnje, ali i privlačenje regionalnih kompanija da dio proizvodnje lociraju na domaće tržište.
“Bez ovakvih strukturnih intervencija, trgovinski deficit će nastaviti da se kreće po ustaljenoj putanji, uz oscilacije koje će zavisiti prvenstveno od kratkoročnih inflatornih pritisaka i cikličnih kretanja, a ne od stvarnog jačanja domaće ekonomske baze”, dodao je on.Nezavisne