RIJAD – Još jedan ogroman projekat, futuristički grad Neom, priprema Saudijska Arabija, koja se suočava sa jednom od najvećih ekoloških kriza ovog vijeka, odnosno nedostatkom pijaće vode.
Zemlja je pokrenula radikalan plan za stvaranje ogromne podzemne rijeke koja uključuje skladištenje slane vode u podzemnim rezervoarima.
Milioni galona vode biće zakopani ispod pijeska pustinje, sa ciljem da se pronađe rješenje koje pomjera granice inženjeringa.
Poznat kao Desert Tech Project, ovaj inovativni poduhvat predstavlja značajan korak naprijed u upravljanju vodnim resursima u ekstremno suvim sredinama i može poslužiti kao model za druge regione sa sličnim problemima širom planete.
Struktura, koja se uglavnom sastoji od podzemnih cjevovoda, prenosi vodu koja se proizvodi iz mora u oblasti udaljene od obale i predstavlja dio strategije zemlje za obezbjeđivanje vodosnabdijevanja u jednoj od najsušnijih sredina na planeti.
“Rijeka” počinje od Ras Mohaisena, gdje postrojenja za desalinizaciju pretvaraju morsku vodu u pijaću pomoću savremenih tehnologija reverzne osmoze.
Zatim se voda upućuje kroz podzemne cjevovode koji će se protezati stotinama kilometara, prolazeći kroz pumpne stanice sve dok ne stigne do oblasti koje nikada nisu imale direktan pristup moru, prema informacijama portala “noticiasambientales”.
Koriste se i napredni sistemi nadzora, sa senzorima koji neprestano kontrolišu parametre kao što su pritisak vode, temperatura i sadržaj soli.
Sa ekonomske tačke gledišta, projekat smanjuje operativne troškove. Efikasno i bezbjedno skladištenje obrađene vode predstavlja izazov zbog visokih temperatura i brzog isparavanja karakterističnog za pustinjsko okruženje.
Postrojenje se očekuje da počne sa radom postepeno 2028. godine i da dostigne maksimalan kapacitet do 2030. godine.
U novembru 2023. godine, projekat je priznat od strane Ginisove knjige rekorda kao najveći sistem transporta vode na svijetu sa verifikovanih 14.217 kilometara cjevovoda. Projekat uglavnom vodi državna kompanija za pretvaranje slane vode The Saline Water Conversion Corporation (SWCC).
Rad sistema zahtevao je složene intervencije, kao što su duboke iskopine, bušenja u stjenovitom tlu i, u određenim dijelovima, upotreba kontrolisanih eksplozija za probijanje planinskih masiva.
Neprestani izazov usred ekstremne suše
Saudijska Arabija je globalno poznata po ekstremnoj suši, sa prosječnom godišnjom padavinom manjom od 100 milimetara u većem dijelu teritorije. Situacija drastično ograničava pristup prirodnim izvorima slatke vode, čineći snabdijevanje stalnim izazovom za stanovništvo, poljoprivredu i industriju.
Trenutno, zemlja se uglavnom oslanja na desalinizaciju morske vode za pokrivanje svojih potreba.
Paralelno sa širenjem vodosnabdijevanja, vlada Saudijske Arabije postavila je ambiciozne ekološke ciljeve.
U okviru zelene inicijative, zemlja je najavila cilj da posadi 10 milijardi stabala u narednim decenijama. Deklarisani cilj je da približno 30 odsto teritorije bude pod nekom formom zaštite.
Prema zvaničnim dokumentima, plan predviđa obnovu oko 74 miliona hektara. Povećana biljna pokrivenost očekuje se da doprinese smanjenju prašine, poboljšanju kvaliteta vazduha i ublažavanju toplotnih ostrva u urbanim sredinama. B92