BEOGRAD, Srbija ima problem sa visokim udjelom nenaplativih kredita, koji u ukupnom broju odobrenih kredita iznosi 22, 5 odsto, izjavila je danas guverner Narodne banke Srbije Jorgovanka Tabaković ističući da NBS ne može sama da riješi taj problem, već je potrebna pomoć i saradnja u tome sa resornim ministarstvima, kao i međunarodnim finansijskim institucijama.
Tabaković je za TV Pink kazala da će ova godina biti ta u kojoj će se rješavati problem visokog udjela nenaplativih kredita u Srbiji.
“To znači da od ukpunog udjela datih kredita privredi, građanima, preduzetnicima, poljoprivredi imamo određeni broj kredita gdje se dešava kašnjenje u izmirivanju obaveza po tim kreditima”, objasnila je Tabaković.
Trenutno za Srbiju udio tih kredita iznosi 22, 5 odsto, a prije krize, odnosno 2008. godine iznosio je 10 odsto.
“Dakle bio je visok i prije same krize”, rekla je Tabaković.
Kako je kazala, nenaplativosti kredita doprinijeli su brojni strukturni problemi, kao i problemi koje imaju banke, koje “dobro ili loše procjenjuju rizike kada odobravaju kredite, koje dobro ili loše procjenjuju obezbjeđenje za kredit koje daje građanin ilii privreda kada dobijaju kredite”.
Tabaković je dodala da je NBS bila odlučna u tome da “usidri” inflaciju na niskim nivoima, a da sada ima za zadatak da je vrati u granice cilja.
Kako je kazala, NBS drži stabilan kurs dinara i upravo ono što je u trogodišnjem aranžmanu sa MMF-om pocrtano kao cilje je – jačanje stabilnosti finansijskog sistema, kao i rješavanje problematičnih plasmana.
Od 29 banaka, šest ima državu u svom vlasništvu i kod njih je procenat nenaplativih kredita 23,3 odsto, a kod banka u stranom vlasništvu procenat nije značajno manji kako bi se očekivalo- i iznosi 21,2 odsto, navela je guverner NBS.
“Važno je to koliko se dobro procjenjuju rizici, kao i na kakvom ekonomskom modelu je Srbija funksionisala do krize”, rekla je Tabaković.
Ona je navela da u struktuiri problematičnih kredita učestvuju najviše građevinarstvo, trgovina, trgovina nekretninama na veliko i malo, kao i jedan dio prerađivačke industrije.
“To govori da nismo imali prave ekonomske modele bazirane na proizvodnji”, kazala je Tabaković.
Od ukupnog udjela problematičnih kredita koji iznose 484 milijarde dinara ili 3,6 milijarde evra, svega 11 odsto (51 milijada dinara) je ustupljeno, odnosno izmješteno iz bankarskog sektora na osnovu regulative donijete 2012. godine.
Kako je kazala, sama NBS ne može samo svojim mjerama da riješi ovaj problem, a zahvaljujići aranžmanu sa MMF-om to je prepoznato kao problem kojim treba da se bave i Ministarstvo finansija, Ministarstvo privrede, kao i pravde, i unapređivanjem zakonskog okvira za stečaj i za lični bankrot, koji podrazumijeva novi plan otplate, a ne otpisivanje duga.
Tabaković je kazala, da međunarodne finansijske institucije u tome mogu da pomognu u prenošenju dobre prakse jer problem nenaplativih kredita postoji i na globalnom nivou, a ne samo u Srbiji.
Ona je kazala da je u narednom periodu potrebna procjena kvaliteta, odnosno “dijagnostička” procjena kvaliteta kredita, odnosno da li postoji potrebna transparentost prilikom odobravanja kredita, da li postoje procjeniteljski standardi koji su na nivou međunarodnih i slične mjere. Tanjug