BEOGRAD, Skupština Unije poslodavaca u utorak će odlučiti hoće li ova organizacija istupiti iz Opšteg kolektivnog ugovora zbog izuzetno teškog stanja u privredi Srbije. Tu odluku je već donio Upravni odbor Unije, pa je skoro izvjesno da će je potvrditi i Skupština. Iako poslodavci istupe iz dogovora, moraće da ga poštuju još pola godine.
Raskidanje je, međutim, kažu, prije svega upozorenje nadležnima da privreda ne može da istrpi tolike obaveze i da svaki dodatni namet znači – manje radnih mjesta.
Poslodavci, sindikati i Vlada opšti ugovor su potpisali u aprilu 2008. godine uz obećanje države da će se stvoriti bolji privredni ambijent, smanjiti opterećenja, reformisati javni sektor, ukinuti suvišna administracija. U međuvremenu, kažu poslodavci, ništa od toga nije ispunjeno.
– Samo u 2010. godini država je privredi uvela 17 novih opterećenja i mi smo uspjeli da prebrojimo ukupno 65 raznih izdvajanja koje imaju preduzeća. Ne plaćaju svi sve, ali prosjek je 45 nameta – rekao je Dragoljub Rajić iz Unije poslodavaca. – Svega 18,23 odsto poslodavaca redovno isplaćuje plate, a oko 46 odsto kasni više od 90 dana. Poreze i doprinose redovno namiruje oko 26 odsto anketiranih privrednika, a blizu polovine kasni više od dva mjeseca.
Naplate potraživanja u novembru u prosjeku se čekaju 127 dana. U privredi više nema sredstava i ovakav ekonomski sistem je neodrživ.
Problem sa Opštim kolektivnim ugovorom je što je on, za poslodavce neispunjiv, polazna tačka i za granske ugovore o kojima se pregovara.
Iako su finansijske odredbe Opšteg ugovora zamrznute zbog krize, poslodavci pretpostavljaju da bi Vlada, uz obrazloženje da je porastao bruto domaći proizvod, od januara mogla da ih “odmrzne”, a to bi značilo povećanje troškova od 70 do 150 evra po svakom radnom mjestu.
Sporno
Jedno od spornih rješenja u Zakonu o radu i Opštem kolektivnom ugovoru, iz ugla poslodavaca, je obaveza da se u slučaju otkaza radniku isplaćuje otpremnina za sve godine staža, a ne samo za one provedene u toj firmi. Smatraju da je to razlog što niko ne želi da zaposli starije ljude.
Poseban problem je što naknade za topli obrok i regres ulaze u osnovicu za oporezivanje. Radnik tako godišnje dobije 25.131 dinar regresa, a posldavca on košta – 42.267 dinara. Zaposleni sa 30 godina staža, koji prima neto platu od oko 30.000 dinara, sa svim uračunatim opterećenjima, košta – više od 70.000 dinara. Novosti
Redovna plata svakom petom
