LINC , Dok se gotovo svaki dio ekonomije Evropske unije smanjuje u aktuelnoj recesiji, jedan sektor – crno tržište – počinje se povećavati, zaključci su najnovije studije jednog austrijskog stručnjaka.
Siva ekonomija, koja uključuje neoporezovanu trgovinu robom i uslugama, kao što je slučaj davanja novca na ruke kod građevinskih radova ili popravke automobila, bez ozbiljnog kriminala poput ilegalne trgovine drogom i prostitucije, prema predviđanjima navedene studije trebalo bi ove godine da poraste za 0,3 do 0,9 odsto u 14 bogatih zemalja EU, koje su članice Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD).
Najveći rast udjela sive ekonomije, od 0,8 do 0,9 odsto, očekuje se u Irskoj, Velikoj Britaniji i Španiji, dok se na drugoj strani liste s najnižim očekivanim stopama rasta u tom segmentu privrede nalaze Belgija, Austrija i Njemačka. Rast sive ekonomije u bivšim komunističkim zemljama, a današnjim članicama EU, koje nisu obuhvaćene istraživanjem, odnosno analizom ekonomiste Fridriha Šnajdera sa Univerziteta Johanes Kepler u Lincu, vrlo vjerovatno biće sličnih razmjera, ako ne i većih kao u najcrnjim članicama EU.
Studija je pokazala da se veličina sive ekonomije razlikuje i među evropskim regijama. U sjevernoj Evropi i Skandinaviji ona čini deset do 18 odsto BDP-a, a u mediteranskim zemljama poput Portugala i Italije sektor sive ekonomije doseže 20 do 25 odsto. Mnoge bivše komunističke zemlje, sada članice EU, imaju sektor sive ekonomije na nivou mediteranskih zemalja, ali u Estoniji, Letoniji, Rumuniji i Bugarskoj njene razmjere se procjenjuju na 36 do 39 odsto. Razmjere za zemlje susjede EU mogle bi biti još i veće, pa u Bjelorusiji i Moldaviji oko polovina privrednih aktivnosti zaobilazi državu, a u Ukrajini i Gruziji ti postoci su još i veći i iznose 57, odnosno 68 odsto.
Šnajder navodi da se zaokret dogodio nakon 15 godina uzastopnog pada aktivnosti na crnom tržištu i da dolazi u vrijeme kada se očekuje pad aktivnosti u zvaničnoj ekonomiji EU u visini od dva odsto. Istraživanje kao motivirajuće faktore za sivu ekonomiju navodi rast poreza, nezaposlenosti i veće nepovjerenje u državu, kao i direktne pokazatelje kao što su potražnja za novcem s kojom su suočene banke i trendovi u upotrebi električne energije.
Prisutnost sive ekonomije do visine od 25 odsto, ističe austrijski akademik, može poboljšati životni standard običnog čovjeka.
“Siva ekonomija pomaže povećanju kvaliteta života ljudi. Proizvode se dodatne količine robe i stvaraju se dodatni prihodi. Ne radi se na crno da bi se novac stavio na štedne račune, već da bi se kupio novi televizijski prijemnik ili nešto slično”, tumači Šnajder.
Recesija u EU donijela procvat sive ekonomije
