BANJALUKA, U Republici Srpskoj /RS/ je od 2005. do 2009. godine dodijeljeno 112 koncesija za izgradnju malih hidroelektrana, dok je realizovana izgradnja tri takve hidroelektrane – izjavio je danas rukovodilac sektora za reviziju učinaka u Glavnoj službi za reviziju javnog sektora RS Milovan Bojić.
Predstavljajući reviziju dodjele i realizacije koncesija iz oblasti energetike, Bojić je rekao da od te tri izgrađene male hidroelektrane, jedna je u potpunoj funkciji, a dvije u probnom režimu rada.
Bojić je naveo da je revizijom konstatovano da najmanje 40 osto dodjeljenih koncesija nemaju perspektivu da budu realizovane, kao i da je uzet reprezentativan uzorak od 20 dodijeljenih koncesija, koji je pokazao da je u osam slučajeva koncesionar u fazi pribavljanja urbanističke saglasnost, a u devet slučajeva su oni na putu da dobiju odobrenje za građenje.
“Takođe je, između ostalog, konstatovano i da koncesionari dugo čekaju na izdavanje urbanističke saglasnosti, da se javljaju problemi sa pribavljanjem, da postoje infrastrukturni problemi, neriješeni imovinsko-pravni odnosi, problemi priključivanja na elektroenergetsku mrežu”, rekao je Bojić novinarima.
Prema njegovim riječima, pod pretpostavkom da je realizovano svih 112 dodijeljenih koncesija, na godišnjem nivou bi od tih malih hidroelektrana bilo proizvedeno 1 159 gigavatčasova električne energije, što je oko 20 odsto sadašnjeg nivoa proizvodnje struje u RS.
Bojić je dodao da je kao osnova za dodjeljivanje koncesije poslužila studija Elektroprivrede RS koja je starija od dvadeset godina.
On je rekao da se suština preporuka revizije odnosi na to da se koncesije dodjeljuju na bazi relevantnih studija i istraživanja, a po postojećim da je potrebno napraviti jednu širu analizu stanja i prema njoj preduzimati mjere.
Govoreći o rezultatima revizije učinaka sistema izdavanja urbanističkih saglasnosti, odobrenja za građenje i upotrebu, što je u nadležnosti lokalnih zajednica, Bojić je naveo da značajan broj trajanja procedura u ovim postupcima prelaze zakonkom definisane rokove.
Kao primjer toga on je naveo da se u prvostepenom postupku vrijeme izdavanja urbanističke saglasnosti zna čekati i do 4,5 mjeseci, a vrijeme za izdavanje građevinske dozvole i po 2,5 mjeseca.
Bojić je istakao da je u posljednje vrijeme uočen trend značajnog smanjenja trajanja procedura u ovoj oblasti. “Takođe je uočeno da male i nerazvijene opštine nemaju prostorno-plansku dokumentaciju, da su u značajnom broju opština česte izmjene regulacionih planova, a postoji veći broj neriješenih imovinsko-pravnih odnosa, kao i da postoji neusklađenost katastarskih evidencija”, rekao je Bojić.
Prema njegovim riječima, procjenjuje se da u RS ima između 84 000 i 86 000 bespravno izgrađenih objekata.
Bojić je naveo da u drugostepenom postupku, koje je u nadležnosti Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, kao drugostepenom organu, oko četiri petine podnosilaca žalbi na prvostepena rješenja čeka odluke preko zakonom definisanog roka.
Glavni revizor RS Boško Čeko rekao je da revizije učinaka predstavljaju jednu vrste revizije u javnom sektoru koja ispituje ekonomičnost, efektivnost i efikasnost javnih institucija i njihovih projekata, i da je ona veoma značaja u uslovima kada je evidentan jaz između rasploživih resursa i potreba.
On je istakao da je određeni broj lokalnih zajednica iskazao interes za rezultatima ove dvije revizije kao i da je od njih Glavna služba dobila poziv da ih revizori prezentuju u smislu pomoći vezanih za nalaze.
Pomoćnik ministra za prostorno uređenje Maida Ibrišagić-Hrstić rekla je da je to ministarstvo upoznato o nalazima i preporukama ovih revizija, te da je formiralo tim koji provodi aktivnosti po revizorskim preporukama.
Ona je istakla da RS ima Prostorni plan i da se lokalne zajednice nalaze u obavezi da svoje prostorne planove usklade sa tim planom, dodajući da Ministarstvo ne može uticati na izmjene regulacionih planova koje rade opštine.