BANJALUKA, SARAJEVO – Entitetske razvojne banke predstavljaju sistemski rizik za BiH, navedeno je u nedavno objavljenoj analizi Međunarodnog monetarnog fonda (MMF-a).
Kako se može iščitati iz izvještaja, MMF ima primjedbe zbog direktnog uticaja entiteta na banke time što im daju novac, a da, istovremeno, imaju povlašten položaj u odnosu na komercijalne banke.
“Usljed direktnih investicija, entitetske razvojne banke ne podliježu istim regulatornim i supervizorskim standardima kao banke. Nedavna tehnička misija MMF-a i Svjetske banke utvrdila je manjkavosti u mandatu, ciljevima, upravljanju, operativnoj transparentnosti i upravljanju rizicima u dvije razvojne banke”, navedeno je u izvještaju.
Iz ovog se može indirektno zaključiti da poslovanje banaka ili nije u potpunosti usklađeno sa privrednom logikom, ili da postoji određeni politički upliv u njihov rad.
Iz izvještaja se, takođe, može između redova iščitati da MMF od entiteta očekuje da uklone te manjkavosti.
“Entitetske vlade pripremaju, svaka za svoju razvojnu banku, nacrt zakona sa ciljem saniranje manjkavosti koje su utvrdile misije tehničke pomoći MMF-a i Svjetske banke. Entitetske vlade usvojiće konstatacije strateških pravaca za razvojne banke uz pomoć Svjetske banke. Očekuje se da će entitetski parlamenti usvojiti nove zakone do kraja juna 2018. godine”, istaknuto je u izvještaju.
U Ministarstvu finansija FBiH izbjegavaju da nam daju odgovor na ovo pitanje, uprkos više poziva i dopisa koji smo im poslali za komentar i pitanja šta namjeravaju učiniti povodom toga.
U Ministarsvu finansija RS potvrdili su nam da planiraju reformu Investiciono-razvojne banke (IRB) RS, međutim nisu željeli unaprijed otkrivati karte.
Istakli su da IRB RS ne predstavlja sistemski rizik, a za taj pasus iz izvještaja ističu da se radi o pogrešnoj interpretaciji termina koji se koristi u finansijskom sektoru.
Pojašnjenja radi, banka koja predstavlja sistemski rizik za zemlju je ona banka čiji bi kolaps ili izazvao značajne poremećaje na finansijskom tržištu, ili bi sanacija štete pala na teret poreskih obveznika.
Oni ističu da IRB “u tom kontekstu” neće biti obuhvaćena bankarskom regulativom, bez detaljnijeg objašnjenja o čemu se tačno radi. Jedino su objasnili da bi novim zakonom uloga, misija i mandat IRB-a bili “redefinisani”.
“Standardi upravljanja rizicima plasmana utvrdili bi se na višem nivou, i koji bi, u značajnoj mjeri, bili usaglašeni sa pravilima upravljanja rizicima u poslovnom bankarstvu. Ono što može, te što će, pored dodatne analize biti u fokusu, su poslovi koje IRB na komercijalnoj osnovi obavlja, konkurišući ostatku finansijskog sektora”, naveli su iz Ministarstva, opet, bez preciznijeg navođenja na šta se tačno ovo odnosi.
Kažu da se po djelatnosti i namjeri razvojne banke u RS i BiH suštinski značajno razlikuju, te da će njihovo uređenje i dalje utvrđivati entiteti.
“Uvažavajući razvojni mandat banke, uloga IRB-a će biti preispitana u saradnji sa Svjetskom bankom kroz Projekat jačanja bankarskog sektora. U zavisnosti od te analze, biće utvrđeni segmenti koji zaslužuju identičan tretman kao kad te poslove obavljaju poslovne banke”, naveli su u Ministarstvu. Nezavisne novine