Prva solarna toplana

BEOGRAD, U selu Badnjevcu, nadomak Kragujevca, urađeno je pilot postrojenje prve solarne toplane u Srbiji, što predstavlja veliki prodor na polju energetske efikasnosti i uspješnog korišćenja obnovljivih izvora energije.

Koncentrator je prečnika 13 metara i toplana je spremna za puštanje u pogon, saopštila je Privredna komora Srbije (PKS).
Kako su objasnili u PKS, solarni sistemi zadovoljavaju jednu trećinu dnevnih potreba za energijom, jer sunce u prosjeku sija osam časova dnevno, a da bi nadomjestile jaz od 16 sati, mnoge kompanije su pored solarnih, instalisale postrojenja, odnosno elektrane koje rade na gas.

Postoji i mali broj solarnih elektrana koje imaju toplotne akumulatore, koji rade na principu akumuliranja toplote faznog prelaza.

U tom procesu koriste se rastopljene soli, ali takvi akumulatori mogu da obezbjede proizvodnju energije još samo tri sata poslije zalaska sunca.

Nekadašnji profesor Mašinskog fakulteta u Kragujevcu Vladan Petrović patentirao je visokotemperaturni akumulator, koji omogućava da se akumulirana energija iz sunca proizvodi po potrebi i u kontinuitetu, 24 časa na dan, 365 dana u godini.

Zapreminski kapacitet akumulatora iznosi 450 kilovat časova po metru kubnom, što ga čini jedinstvenim u svijetu, a maksimalna temperatura do koje se zagrijeva akumulaciona masa iznosi 800 stepeni Celzijusovih.

Sistem izolacije jezgra akumulatora je takođe patentirano rješenje profesora Petrovića, koje omogućava da toplotni gubici budu manji od šest odsto na godišnjem nivou.

Taj sistem koristio bi se za proizvodnju električne energije i snabdijevanje toplotnom energijom gradova i manjih mjesta, a moguća je primjena u prehrambenoj, tekstilnoj, drvnoj, hemijskoj industriji i drugim proizvodnim granama.

Pored proizvodnje energije moguća je i integracija sistema za odslanjavanje morske vode, što ga čini vrlo atraktivnim za zemlje Bliskog istoka.

Prednosti sistema su u kontinuiranoj proizvodnji energije iz akumulirane sunčane energije, a kapacitet akumulacije je do pet puta veći od postojećih sistema.

Nema ograničenja u odabiru lokacije za instalaciju postrojenja, jer se sistem može primjeniti u svim zemljama svijeta.
Dizajn koncentratora urađen je u specijalnoj softverskoj simulaciji koja omogućava da konstrukcija izdrži sve atmosferske uticaje sa velikom uštedom u materijalu, za razliku od sličnih postojećih sistema.

Na prezentaciji “prve šumadijske solarne toplane” održanoj u Badnjevcu za projekat su se zainteresovali predstavnici opštine Velika Plana, gdje bi se radio koncentrator prečnika 55 metara i snabdijevao energijom čitav grad.

Izrada takvih velikih sistema, kako je objasnio Petrović, dovela bi do pokretanja industrije i omogućila otvaranje velikog broja novih radnih mjesta, angažovanje domaćih projektantskih i izvođačkih firmi.

Snabdijevanje sirovinama iz Srbije dovelo bi do smanjenje uvoza energenata, što bi predstavljalo veliku uštedu, a postoji i mogućnost proizvodnje radi izvoza na evropsko i svjetsko tržište.

Za učešće u realizaciji ovog projekta zainteresovane su velike svjetske kompanije i u toku je realizacija projektnih rješenja za Indiju, Englesku i Jordan. Tanjug