SARAJEVO – Konzorcijum “Logistika BiH” upozorio je da je opstanak jedne od ključnih privrednih grana, koja zapošljava više od 47.000 ljudi, doveden u pitanje, jer ni nakon više od 50 sastanaka u posljednjih 14 mjeseci nije usvojena nijedna konkretna mjera, te poručio da će svaki dalji zastoj smatrati direktnom odgovornošću institucija.
Iz Konzorcijuma je uoči najavljenog protesta 23. marta saopšteno da je sistem “zarobljen birokratijom” i da se već više od 20 godina ponavlja isti obrazac – odgađanje reformi i izostanak konkretnih odluka, uprkos brojnim obećanjima vlasti na nivou BiH i entiteta.
U saopštenju se ukazuje da je vozač u međunarodnom drumskom transportu danas “najskuplje i najodgovornije” zanimanje u BiH, te da sektor nije dobio suštinsku podršku komorskog sistema, zbog čega organi i članstvo Konzorcijuma traže uvođenje dobrovoljne članarine kako bi se jasno utvrdilo ko zaista predstavlja privredu.
Iz Konzorcijuma “Logistika” naglašavaju da nikada nije održan zajednički sastanak predsjednika vlada entiteta i Savjeta ministara o problemima transporta, što ocjenjuju kao nedopustivo, te pozivaju da se takav sastanak hitno organizuje u Posušju.
U saopštenju se ukazuje i na izostanak konkretnih rezultata u komunikaciji sa Hrvatskom, uključujući dogovore sa predsjednikom Vlade Andrejom Plenkovićem, koji “nisu vidljivi na terenu”.
Kao jedan od ključnih problema, iz Konzorcijuma ističu status profesionalnih vozača u EU, navodeći da nakon 90 dana boravka, iako imaju sve potrebne dozvole, podliježu ograničenjima, što smatraju pitanjem prava na rad, ali i direktnim udarom na opstanak sektora.
Konzorcijum “Logistika” predlaže paket od 14 mjera, navodeći da dosadašnji razgovori nisu dali nikakve rezultate.
Kao prioritet izdvajaju vraćanje dijela akciza na gorivo po uzoru na zemlje EU, jer je BiH jedina bez tog mehanizma, kao i potpisivanje poreskih sporazuma sa zemljama EU, s obzirom da su troškovi transporta veći i do 22 odsto.
Mjere obuhvataju i popust od najmanje 50 odsto na auto-puteve u Republici Srpskoj i Federaciji BiH, reformu carinskog sistema s punom primjenom NCTS-a bez taksi, smanjenje zadržavanja na granicama za 75 odsto i uvođenje “zelenog puta” za najmanje 50 odsto vozila, jer trenutna zadržavanja dostižu i do 15 i po časova.
Traži se i 24-časovni rad veterinarskih, fitosanitarnih i sanitarnih službi na granicama, uz bolju koordinaciju sa susjednim zemljama, jer vozači godišnje gube oko 206 sati, što je ekvivalent jednoj plati.
Dodatno, organi i članice Konzorcijuma zahtijevaju primjenu međunarodnih konvencija, uključujući ATA i Istanbulsku, kako bi se poluprikolice tretirale kao “carinska skladišta na točkovima”, te omogućilo korišćenje EU opreme bez dodatnih dažbina.
Konzorcijum “Logistika” traži i standardizaciju procedura i eliminaciju subjektivnog odlučivanja, reformu statusa vozača, uključujući mogućnost rada od 18 godina uz obuku i proširenje B kategorije do 4,25 tona, kao i pojednostavljenje registracije i smanjenje troškova osiguranja.
Među zahtjevima su i ukidanje monopola u sistemu dozvola i uvođenje transparentnog modela, kao i ukidanje više od 15 parafiskalnih nameta.
Istovremeno se traži uvođenje zakonskog roka plaćanja od 35 dana, uz sankcije za kašnjenje, kao i definisanje troškova čekanja po EU standardima – 40 evra po satu i 400 evra po danu.
Poseban segment odnosi se na “zelenu agendu”, kroz subvencije za vozila, pristup fondovima EU i pripremu za uvođenje karbon-dioksid taksi.
Iz Konzorcijuma upozoravaju da su neprihvatljive inicijative o “uvozu radne snage” i specijalnim vizama kao zamjeni za domaće vozače, naglašavajući da drumski transport nosi više od 90 odsto robnih tokova i predstavlja ključni oslonac ekonomije.
“Ovo više nije pitanje sektora, već opstanka ekonomije BiH. Vrijeme obećanja je završeno, tražimo hitnu primjenu mjera”, poručili su iz Konzorcijuma “Logistika”. SRNA