Pred zatvaranjem petina rafinerija

BEČ, Recesija i povezani pad kupovne moći građana širom Evrope rezultirali su osjetnim smanjenjem profitabilnosti rafinerija nafte, pa neke kompanije razmišljaju o zatvaranju pogona za preradu sirove nafte.
Austrijska konsultantska kompanija “JBC Energy” predviđa da bi oko 19 odsto evropskih rafinerija, koje dnevno prerađuju približno 3,4 miliona barela nafte, moglo biti zatvoreno do 2020. godine. Rafinerijske marže, odnosno novčani iznos koji kompanija zaradi na preradi jednog barela sirove nafte, u sjevernoj Evropi je u drugom tromjesečju iznosio 3,55 dolara. Taj iznos je doduše veći u odnosu na 2009. kada su rafinerije na prerađenom barelu prosječno zarađivale 3,26 dolara, ali je znatno manji u odnosu na rekordnu 2008. kada je marža iznosila 6,72 dolara.
“Zbog neprofitabilnosti veliki broj evropskih rafinerija suočava se s mogućim zatvaranjem. Sindikati u Evropi su, međutim, prilično snažni, pa je zatvaranje rafinerija veoma teško sprovesti”, rekao je David Veh, voditelj istraživanja u kompaniji “JBC Energy”.
U evropskim naftnim kompanijama veoma su zabrinuti i zbog trendova u tom sektoru.
“Centar prerade i potražnje pomiče se prema Dalekom istoku. Rafinerije u Evropi vjerovatno će postati drugorazredni igrači na tom tržištu”, smatra Inigo Diaz de Espada, potpredsjednik španske naftne kompanije “Cepsa”.
Zbog toga je uvjeren da će na evropskom tlu uspjeti da prežive samo dobre rafinerije nafte, prenose agencije.
U posljednje dvije godine evropske rafinerije nafte, pod uticajem oštrog pada potražnje i sve intenzivnije gradnje prerađivačkih kapaciteta u Aziji i na Bliskom istoku, sve teže održavaju profitabilnost. Osim toga, muči ih i slaba potražnja za naftom usljed globalne ekonomske krize, koja je smanjila aktivnosti u privredi, a time i potrošnju energenata.
Prema podacima Međunarodne agencije za energetiku, do zadnjeg ovogodišnjeg tromjesečja u svijetu će se naći 3,4 miliona barela derivata viška. Eksperti Agencije predviđaju da će do kraja godine u Aziji i na Bliskom istoku proizvodnja porasti za dodatnih 630.000 barela na dan. To bi bio nastavak prošlogodišnjeg trenda kada je proizvodnja nafte u tim regionima porasla za 1,6 miliona barela dnevno. Višak proizvedenih derivata već je prisilio neke naftne kompanije na zatvaranje pogona za preradu sirove nafte. Prošle godine jedna od najvećih prerađivačkih kompanija “Petroplus Holdings” zatvorila je rafineriju u Velikoj Britaniji, a francuski naftni div “Total” zaustavio je rad u rafineriji u Dankerku.
Evropa preispituje eksploataciju nafte
Evropska komisija razmatra mogućnost zabrane traganje za naftom i gasom u dubinama Sjevernog, Crnog i Sredozemnog mora, dok ne bude procijenjena bezbjednost takvih poduhvata.
Rizičnost takvih operacija potvrđena je višemjesečnim izlivanjem nafte iz bušotine “British Petroleuma” u Meksičkom zalivu. SAD su zbog toga na šest mjeseci zabranile otvaranje novih bušotina u moru. Zabranu je uvela i Norveška, dok Velika Britanija, koja ima najviše takvih bušotina u EU, za sada ne pominje mogućnost zabrane.
Komesar EU za energetiku Ginter Etinger izjavio je juče poslije sastanka s predstavnicima 22 naftne kompanije, da bi moratorijum na nove bušotine bila dobra ideja. Takvu zabranu mogu da uvedu samo vlade članica EU pojedinačno, a Etinger je rekao da će pozvati svaku od njih da to učini.
“Zabrana bi bila dobra i za naftne kompanije, jer bi uvođenjem novih mjera bezbjednosti bila popravljena njihova reputacija, poljuljana incidentom u Meksičkom zalivu”, ocijenio je Etinger.