TREBINJE – Kako bi pomoglo razvoj ruralnih područja u istočnom dijelu Republike Srpske, resorno ministarstvo je preko svojih nadležnih republičkih institucija nabavilo 200 steonih junica simentalki, koje će u narednom periodu biti podijeljene malim farmerima na području Hercegovine, Podrinja i sarajevsko-romanijske regije.
Prema riječima savjetnika ministra poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske Miljana Erbeza, izabrano je ukupno 107 grla češkog simentalca, 84 grla austrijskog simentalca i devet grla sivog tirolskog govečeta.
Kako je istakao, ovaj projekat ima za cilj da male farmere na pomenutim područjima pomogne rasnim steonim junacima koje su stare od tri do sedam mjeseci, a u nekim slučajevima i do osam.
“Preko naših područnih jedinica, ali i uz pomoć mljekare “Pađeni” iz Bileće, izvršena je analiza stanja na terenu. Na osnovu želja, ali i stručnih procjena, kreirana je ova podrška. Farmeri su rekli da hoće češkog ili austrijskog simentalca i mi smo im izašli u susret. Radi se o grlima koja su po genetici bliska našem domaćem gatačkom govedu. Svako grlo je detaljno zdravstveno pregledano. Nakon procesa selekcije, prva grla su već isporučena iz Austrije, a uskoro će stići i ona iz Republike Češke. Ona će biti smještena u karantin najmanje tri sed-mice i to na dvije lokacije, u Donjem Žabaru i Šamcu. Poslije ovog karantina biće izvršena njihova podjela farmerima”, istakao je Erbez, navodeći da se vrijednost ovog projekta kreće oko milion maraka.
Dragan Vučković, menadžer projekta Razvoj konkurentnosti u ruralnim područjima, objasnio je da je sve ovo rađeno u sklopu projekta razvoja ruralnih područja i uključivanja malih proizvođača u perspektivne lance vrijednosti.
Kako je rekao, ovo je nastavak sličnog projekta koji je sproveden prije dvije godine, kada je u zapadnom dijelu Republike Srpske podijeljeno stotinjak steonih junica “malim” farmerima.
“Na ovaj način kvalitetnim genetskim materijalom i “osvježavanjem” genetike u stadima domaćih uzgajivača, resorno ministarstvo je htjelo da unaprijedi domaću proizvodnju mlijeka, stabilizuje prihode ovih poljoprivrednih domaćinstava i pruži dodatnu podršku ostanku ljudi na selu. Svi oni koji su tada dobili ove steone junice uspjeli su to da iskori-ste i povećaju broj grla, ali i proizvodnju mlijeka. Vjerujem da ćemo iste efekte imati i sada, ako ne i bolje, a planiramo da uskoro nešto slično ponovimo i u ruralnim dijelovima koje pokrivaju opštine Šipovo i Ribnik”, rekao je Vučković.
Inače, Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske, preko Jedinice za koordinaciju poljoprivrednih projekata, mljekare “Pađeni” i Resora za pružanje stručnih usluga u poljoprivredi, godinama zajednički radi na razvoju perspektivnih lanaca vrijednosti koji integrišu male poljoprivredne proizvođače.
Ova posljednja podrška nabavke i podjele rasnih steonih junica realizovana je okviru pilot-projekta “Podrška malim proizvođačima mlijeka u Republici Srpskoj”, putem Međunarodnog fonda za poljoprivredni razvoj – IFAD, a obuhvaćene su sarajevsko-romanijska regija, Podrinje i Hercegovina.
Ukupno je uključeno dvanaest opština: Pale, Sokolac, Han Pijesak, Roga-tica, Rudo, Višegrad, Berkovići, Bileća, Gacko, Kalinovik, Ljubinje i Nevesinje.
Projekat se konkretno odnosi na nabavku steonih junica i lider u ovom projektu je mljekara “Pađeni”.
Prema riječima višeg stručnog saradnika za stočarstvo u Resoru za pružanje stručnih usluga u poljoprivredi, Područna jedinica Sokolac, Svjetlane Mićić, mogućnost učestvovanja u samom projektu imali su poljoprivredni proizvođači koji su kooperanti bilećke mljekare “Pađeni”, a koji imaju do sedam muznih grla na svojim farmama.
“Do sada se prijavilo oko dvije stotine proizvođača, sto proizvođača iz regije Hercegovine i stotinjak iz sarajevsko-romanijske i regije Podrinje. Velika zainteresovanost proizvođača mlijeka javila se zbog bolje genetike na svojim farmama, zbog sigurnog otkupa mlijeka, redovnog plaćanja, ali i zbog toga što je bilećka mljekara “Pađeni” odlučila da proširi svoju kooperantsku mrežu”, objasnila je Mićićeva.
Kako kaže, kancelarija Resora za pružanje stručnih usluga u poljoprivredi, Područna jedinica Sokolac, krenula je sa prvim koracima u realizaciji ovog projekta još početkom 2019. godine, kada su anketirani poljoprivrednici na terenu, nakon čega je uslijedio niz sastanaka sa predstavnicima lokalnih zajednica i bilećke mljekare “Pađeni” kako bi se napravio biznis plan.
“Slobodno mogu reći da smo nakon godinu i šest mjeseci dobili velike rezultate tog rada, tačnije 3. avgusta ove godine počela je selekcija i odabir grla, prvo u Republici Češkoj, gdje je izabrano 107 steonih junica – češkog simentalaca, a nakon toga su i u Austriji nabavljene 84 steone junice – austrijski simentalac i devet junica tirolskog govečeta”, istakla je Mićićeva, napominjući da je odabir grla rađen pod stručnim nadzorom selekcionara iz Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske.
Kako je istakla, odabrana grla, do poljoprivrednih proizvođača u pomenutim regijama, stići će u septembru 2020. godine.
“Ono što nisam pomenula, to je način plaćanja steonih junica. Projekat će snositi 40 odsto troškova, odnosno 50 odsto ukoliko je nosilac poljoprivrednog gazdinstva žena ili mlađi od 35 godina. Deset odsto će na sebe preuzeti lokalne zajednice, a ostatak direktnim plaćanjem mljekari ili kroz mlijeko”, pojasnila je ona.
Na kraju je dodala da će u narednom periodu posebna pažnja biti posvećena edukaciji samih poljoprivrednika.
“Obići ćemo sve farme i domaće uzgajivače sa tog prostora koji su bili uključeni u ovaj projekat, da bismo mogli da vidimo kako su se grla prilagodila našim uslovima držanja i na kraju da čujemo i od samih poljoprivrednika da li su zadovoljni projektom i steonim junicama koje su stigle na njihova imanja”, rekla je Mićićeva. Detalji projekta
- Nabavljeno 200 steonih junica
- Projektom obuhvaćeno 12 opština
- Grla prošla ozbiljnu selekciju
- Junice trenutno u karantinu
- Farmeri snose 40 odsto troškova
- U projektu učestvovao i IFAD
- Lider biznis plana “Pađeni”
- Vrijednost projekta milion KM
Od mlijeka do sira
U sklopu projekta “Od domaćeg mlijeka do sira i kajmaka i zadovoljnog kupca”, krajem prošle godine je 15 vlasnika domaćinstava sa prostora opštine Rudo dobilo po jednu steonu junicu za svoje domaćinstvo.
Korisnici projekta birani su na javnom pozivu koji je opština sprovela u sklopu projekta. Rudo je jedna od opština koja bilježi konstantan rast proizvodnje kvalitetnog mlijeka zahvaljujući odličnoj saradnji sa mljekarom “Pađeni” iz Bileće, koja otkupljuje mlijeko od kooperanata.
Ukupna vrijednost projekta bila 140.000 maraka. Srna