BEOGRAD, Prosječna plata u Srbiji, izražena u evrima, najmanja je u regionu, ali to što je novčanik prosječnog Srbina regionalni gubitnik ne zabrinjava mnogo ekonomiste.Veće zarade, poslije najnovijeg slabljenja dinara, sada imaju čak i Makedonci i građani Bosne i Hercegovine, koji su obično bili na začelju svake liste o životnom standardu zemalja bivše Jugoslavije.
Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, prosječna plata u Srbiji je 31.734 dinara, što preračunato u evropsku valutu iznosi 329,05 evra. Gotovo podjednako crna situacija je i u Makedoniji, gde je prema podacima tamošnjeg Državnog zavoda za statistiku zarada prosječnog građanina 20.116 denara, odnosno 330,83 evra.
Bosna i Hercegovina, koja je po debljini novčanika svojih građana obavezno bila iza Srbije, u posljednjih nekoliko meseci nas je prestigla. Agencija za statistiku BiH izmerila je da prosječan stanovnik te zemlje mjesečno primi 789 konvertibilnih maraka, odnosno 394,5 evra.
Prema podacima Zavoda za statistiku Crne Gore, plate u toj susednoj zemlji iznose 456 evra, dok prema podacima Državnog zavoda za statistiku Hrvatske lični dohodak prosječnog Hrvata iznosi 5.279 kuna, odnosno 724,13 evra. Slovenci su i dalje bez premca – 935,11 evra. B92
Možda će građanima zvučati paradoksalno, ali ekonomiste i statističare, ovako crne brojke ne zabrinjavaju previše. Miladin Kovačević, zamenik direktora Republičkog zavoda za statistiku, tvrdi da samo poređenje plata ništa ne znači i da je to u ekonomskom smislu potpuna besmislica, jer uopšte ne govori o visini životnog standarda.
Ključan pokazatelj je, po njemu, paritet kupovne moći, odnosno koliko robe može da se kupi za isti iznos novca. Za jedan evro u Srbiji, ubeđen je, može da se kupi mnogo više nego u Bosni i Hercegovini, Makedoniji, Crnoj Gori, pa čak i susednoj Bugarskoj i Rumuniji. Hrvatska i Mađarska su po visini životnog standarda iznad nas, kazao je Kovačević.
Po ovom pokazatelju (BDP po paritetu kupovne moći po stanovniku), kako su izračunali stručnjaci Međunarodnog monetarnog fonda – Srbija, na sreću, nije na dnu regionalne liste životnog standarda. Nažalost, nije ni mnogo daleko od dna. Ispod nas su samo dva susjeda Bosna i Hercegovina i Makedonija.
Za Ivana Nikolića iz Ekonomskog instituta, lista sa prosečnim platama po kojoj je Srbija regionalni gubitnik nije iznenađenje. On je to otkrio nedavno. Zato ovih dana prikuplja podatke iz zvaničnih statistika zemalja iz susjedstva kako bi dobio pravu sliku o visini životnog standarda. Jer, ona u kojoj su samo plate nije objektivna, slaže se Nikolić sa svojim starijim kolegom Kovačevićem. Međutim, on ima drugi metod obračunavanja realne snage novčanika.
„Bitno je koliko se za godinu dana smanjila ukupna masa zarada. Odnosno, iz računice ne može da se izuzme koliko je ljudi ostalo bez posla. Tek kad se sve to uzme u obzir i uporedi sadašnja situacija sa onom od pre godinu dana, dobiće se objektivni podaci“, uveren je Nikolić.
Prema njegovoj ocijeni, Srbija sada ima najniže plate u regionu, jer je nacionalna valuta u proseku u 2009. godini oslabila 15,4 odsto. S druge strane, sliku je iskrivilo i to što je hrvatska kuna ojačala, dok Bosna i Hercegovina nema plivajući kurs, već valutni odbor, pa je konvertibilna marka vezana za evro. B92