BRISEL – Evropska unija je u središte svoje ekonomske strategije za 21. vijek stavila kritične sirovine poput litijuma, prepoznajući ih kao ključni resurs za očuvanje konkurentnosti i ostvarenje ciljeva zelene tranzicije.
Od 47 strateških projekata koje je EU odlučila da podrži, najveći broj odnosi se upravo na litijum. Od Francuske, preko Njemačke, do Finske i Portugala, širom kontinenta razvijaju se novi rudnici i rafinerije litijuma, dok državne i privatne investicije ubrzavaju izgradnju gigafabrika za baterije.
Evropa je donijela odluku da „kopa za budućnost“ i usmjeri pažnju na litijumske projekte koji jačaju ekonomiju EU. U okviru Zakona o kritičnim sirovinama (CRMA), EU je identifikovala niz strateških projekata rudarenja i prerade kritičnih sirovina u cilju stvaranja stabilnog i održivog lanca snabdijevanja unutar svojih granica.
Prema riječima stručnjaka iz Evropske komisije, domaća proizvodnja litijuma mogla bi da otvori hiljade novih radnih mjesta – ne samo u rudarstvu, već i u preradi, logistici, inženjerstvu i naučnoistraživačkom sektoru.
U Generalnom direktoratu za unutrašnje tržište EU smatraju da je ovo prilika za novu industrijsku renesansu u Evropi, jer se ne radi samo o sirovinama, već o stvaranju visokotehnološke ekonomije zasnovane na održivim rješenjima.
Strateški projekti u oblasti kritičnih sirovina poput litijuma, kobalta i rijetkih zemljanih elemenata, koji obuhvataju rudarenje, preradu i reciklažu, dio su šire strategije Evropske unije za postizanje veće autonomije u snabdijevanju ključnim resursima neophodnim za zelenu tranziciju.
Na ovogodišnjem Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu, od evropskih zvaničnika imali smo priliku da čujemo da EU mora da se prilagodi globalnim promjenama kroz novu strategiju „Kompas konkurentnosti“, zasnovanu na preporukama ekonomiste Marija Dragija.
Cilj je jačanje evropske konkurentnosti kroz inovacije, dekarbonizaciju i otporniju ekonomiju, pri čemu litijum ima ključnu ulogu kao sirovina za baterije i obnovljive izvore energije.
Prema ocjenama analitičara, pokretanje proizvodnje litijuma u Evropi doprinijeće stabilnijem lancu snabdijevanja i nižim troškovima, što bi dugoročno moglo pozitivno uticati na cijene električnih vozila.
Očekuje se da će smanjenje regulatornih barijera i povećanje ulaganja u ovaj sektor ojačati poziciju evropskih proizvođača baterija u konkurenciji s velikim azijskim igračima.
Prema zaključcima inicijative EIT RawMaterials, ulaganja u nove tehnologije, obrazovanje i reciklažu sirovina mogu stvoriti milione kvalitetnih radnih mjesta, ubrzati ekonomski rast i doprinijeti zaštiti životne sredine.
Istovremeno, jačanje evropskog lanca vrijednosti baterija direktno utiče na konkurentnost sektora električnih vozila, jednog od ključnih stubova evropske zelene tranzicije.
Sa sopstvenim litijumom i sve snažnijim kapacitetima za proizvodnju baterija, evropski proizvođači više neće zavisiti od isporuka iz Kine, Australije i Latinske Amerike, čime se ublažavaju rizici u snabdijevanju i smanjuje emisija ugljen-dioksida u proizvodnji.
Evropski strateški projekti stavljaju snažan akcenat i na primjenu najviših ekoloških i društvenih standarda, čime EU želi da pokaže da je održivo rudarenje realna opcija kada se kombinuju inovacije, transparentnost i odgovorno upravljanje.
To podrazumijeva da će odabrani strateški projekti EU u oblasti kritičnih sirovina biti podložni reviziji svake dvije godine kako bi se provjerilo da li ispunjavaju kriterijume u pomenutim aspektima.