BANJALUKA, Komisija za reviziju privatizacije državnog kapitala u preduzećima i bankama Republike Srpske podnijela je Specijalnom tužilaštvu RS izvještaje za sva 24 kontrolisana preduzeća, koja su prodata metodom specijalne licitacije po cijeni većoj od 300.000 maraka, jer su uočili brojne nepravilnosti.
Navedeno je to u dopunjenom konsolidovanom izvještaju o izvršenoj reviziji privatizacije za period od juna 2006. do maja 2011. godine koji je u posjedu “Glasa Srpske”. Izvještaj će se naći pred poslanicima Narodne skupštine RS na sjednici zakazanoj za sutra.
Kontrolom prodaje državnog kapitala u tim firmama Komisija je otkrila da su cijene organizovano obarane i da su licitacije bile namještene za unaprijed dogovorene kupce i po unaprijed dogovorenoj cijeni.
Jedan od najdrastičnijih primjera malverzacija na licitaciji je prodaja firme “Metalno” iz Zvornika u kojoj je 26,72 odsto državnog kapitala kupio Dragan Spasojević za 1,07 miliona maraka, dok je početna cijena bila 2,88 miliona KM.
– U dokumentaciji za tu firmu je i koverta u kojoj se nalazi dokument sljedećeg sadržaja: “Na cijeni od 1.429.939 KM promijeniti standard sniženja na 30.000 KM. Snižavati 12 puta (12×3.000 = 360.000 KM). Minimalna cijena: 1.069.939 KM”. Kupac je istakao ponudu upravo na tako utvrđenu cijenu pa osnovano sumnjamo da je prodaja državnog kapitala bila namještena – piše u konsolidovanom izvještaju Komisije za reviziju privatizacije.
Među 24 firme za koje Komisija sumnja da su prodate nezakonito na namještenim licitacijama su i banjalučki “Metal” i “Fop” iz Lopara koje je kupio kontroverzni biznismen iz Prnjavora Petar Dušanić.
On je 20,63 odsto državnog kapitala u “Metalu” kupio za 823.884 marke, a početna cijena tog paketa akcija iznosila je 3,38 miliona KM. U izvještaju se navodi da je Dušanić 30 odsto vlasništva preduzeća “Fop” kupio za 387.866, dok je početna cijena iznosila 1,74 miliona KM.
– Komisiji za licitaciju data je instrukcija kada i kako treba pristupiti sniženju cijene za udio u preduzeću “Metal”. Iz sadržaja dokumenta o prodaji firme “Fop” proizlazi da je Komisiji za licitaciju od strane lice izvan Komisije za licitaciju data instrukcija kad i kako treba pristupiti standardu sniženja cijene. Komisija je uočila da su odluke o utvrđivanju minimalne cijene ispisane istim rukopisom, te da svojim sadržajem navode na sumnju da su minimalne cijene utvrđene prije licitacije – navedeno je u izvještaju.
Sporna je i prodaja preduzeća “Bentonit” iz Šipova u kojem je 30 odsto državnog kapitala kupio Petar Gajić po cijeni od 499.832, dok je početna cijena iznosila je 989.832 marke.
– Iz sadržaja dokumenta proizlazi da je Komisiji za licitaciju data instrukcija kada i kako treba sniziti cijenu. Osnovano sumnjamo da je kupac prije licitacije bio upoznat sa minimalno utvrđenom cijenom državnog kapitala, odnosno da je postupak licitacije bio namješten – navedeno je u izvještaju Komisije za reviziju privatizacije.
Sredo Vučanović kupio je 29,64 odsto državnog kapitala u preduzeću “1. maj-drvodjelska” iz Banjaluke za 636.435, a početna cijena bila je 1,6 miliona maraka. Komisija za reviziju privatizacije je uočila da su odluke o utvrđivanju minimalne cijene ispisane istim rukopisom te da sadržajem navode na sumnju da su minimalne cijene utvrđene prije licitacije.
Nepravilnosti su uočene i prilikom prodaje 26,4 odsto državnog kapitala u preduzeću “Boksit” iz Milića. Udio je kupio Živojin Zarić po cijeni od 2,46 miliona maraka, dok je početna cijena iznosila 4,56 miliona.
– Komisija je utvrdila nepravilnost kod produženja roka plaćanja postignute i ugovorene cijene državnog kapitala – navedeno je u izvještaju.
Kupac je istakao ponudu na minimalnu utvrđenu cijenu državnog kapitala i prilikom kupovine firme “Šipad – stolar” iz Bijeljine u kojoj je 30 odsto državnog kapitala kupio Milorad Zekić za 372.360 KM, iako je početna cijena iznosila 1,03 miliona maraka.
Nepravilnosti u prodaji državnog kapitala koje su se uglavnom odnosile na unaprijed utvrđenu minimalnu cijenu Komisija je otkrila i kod banjalučkih firmi “Kristal”, “Malpreks” i “Merkur”. Slične malverzacije otkrivene su i kontrolom prodaje preduzeća “Budućnost” iz Istočnog Sarajeva, “Drina” iz Janje, “Mehanika” iz Dervente, “Omar” iz Kneževa, “Oprema” iz Bijeljine, “Ozrenturist” iz Doboja, “Perućica” iz Foče, “Put” iz Istočnog Sarajeva, “Ratar” iz Prnjavora, “Trgovina” iz Laktaša, “Transter” iz Broda, “Unis-Uša” iz Višegrada i “Žitopromet Drina” iz Zvornika.
Predsjednik Komisije za reviziju privatizacije RS Savo Ševaljević izjavio je ranije “Glasu Srpske” da su tužilaštvima u RS podnijeli i više od 80 prijava protiv firmi i vlasnika paketa akcija zbog sumnji u neregularnosti prilikom privatizacije državnog kapitala u tim preduzećima.
“Autoprevoz”
Izvještaj Komisije za reviziju privatizacije otkriva da je u najkonfuznijem stanju firma “Autoprevoz” iz Banjaluke u kojoj je 24,32 odsto državnog kapitala na licitaciji prodato Živku Babiću za 1,04 miliona, dok je početna cijena iznosila 2,54 miliona maraka.
U zaključku Komisije stoji da Direkcija za privatizaciju RS nije prihvatila elaborat o opravdanosti statusne promjene preduzeća u procesu prodaje državnog kapitala.
– Razlozi za sprovođenje statusne promjene su 35 autobusa koji su dati preduzeću na korišćenje donacijom Vlade Japana. Komisija je konstatovala da sredstva donacije od 11,5 miliona maraka nisu uključena u imovinu preduzeća iskazanu u početnom bilansu stanja zbog nemogućnosti njihove privatizacije – navedeno je u izvještaju.
Istaknuto je da dokumentacija pokazuje mnoga neslaganja i mahinacije u vezi sa imovinom preduzeća, te da postupci u vezi sa vlasništvom i pravom njenog korišćenja još nisu okončani. Glas Srpske