PARIZ – Maštate o preseljenju u ruralnu Francusku? Programi kupovine kuća za evro privlače pažnju širom svijeta i oživljavaju ruralne djelove. Ali zahtijevaju velika ulaganja. Evo šta podaci kažu, koliko bi renoviranje moglo da košta.
Isti razlozi koji Francusku čine najposjećenijom zemljom u svijetu, čine je i odličnim mjestom za život doseljenika. Kao i mnogi regioni širom Evrope, Francuska ima nekoliko regiona koji nude kuće za jedan evro.
Podaci pokazuju da bi u prosjeku renoviranje ovih kuća moglo da košta oko 100.000 dolara (oko 86.000 evra). U svim slučajevima renoviranje u određenom roku je uslov za odobrenje kupovine.
Ovi programi dobijaju mnogo pažnje i predstavljaju sjajnu priliku. Ali evo šta zapravo podrazumijeva program kuća za jedan evro u Francuskoj.
Gdje pronaći kuću za evro u Evropi
U Liverpulu, u Engleskoj, 2015. je pokrenut projekat koji je nudio oronule i napuštene kuće za samo jednu funtu. Pod uslovom da budu pretvorene u adekvatne domove.
U mnogim slučajevima renoviranje je koštalo desetine hiljada funti. Do 2022. godine, 112 kuća je bilo uključeno u program, nudeći porodicama priliku da dođu do sopstvene nekretnine. Priliku koju inače nikada ne bi imale.
U godinama koje su uslijedile, mnoga sela i gradovi širom Evrope preuzeli su ovaj model kao način da ožive sopstvene zajednice. Da zapuštene objekte pretvore u domove pogodne za život. Da privuku nove stanovnike u područja sa opadajućom populacijom. Da otvore nova radna mjesta u ruralnim krajevima.
Italija je bila na čelu ove regeneracije, nudeći kuće za jedan evro na Sardiniji i Siciliji. U Irskoj postoji program koji nudi do 82.000 evra ljudima koji odluče da ponovo nasele mala ostrva koja su pod uticajem plime i osjeke.
Šta sve morate da ispunite da biste kupili kuću za evro?
Cijena od jednog evra, međutim, isključivo je simbolična. Da bi opština odobrila kupovinu potreban je dokaz da kupac može da priušti renoviranje kuće, obično u određenom vremenskom roku.
U mnogim slučajevima, kuća mora postati vaše glavno mjesto stanovanja. A u situacijama gdje vam nude subvencije ili plaćanje kirije, postoji obaveza da ostanete tamo određeni broj godina. U suprotnom biste morali da vratite novac.
U slučaju Italije, britanski list Independent otkrio je da su troškovi renoviranja i dalje relativno niski. Kreću se između 20.000 i 50.000 evra u zavisnosti od veličine i stanja nekretnine.
Agenti za nekretnine savjetuju da potencijalni kupci planiraju oko 1.000 evra po kvadratnom metru za troškove renoviranja.
Francuska je pokrenula slične programe kuća za jedan evro širom zemlje, ali su oni rjeđi nego u Italiji.
Tuar (Thouars) je jedan takav primjer. Poput mnogih malih sela i gradova u sjevernoj Francuskoj i Tuar bilježi pad broja stanovnika. To se dešava otkako su rudarska i druga industrijska postrojenja propala, primoravši mnoge ljude da odu u potrazi za poslom. Gradski centri ostali su pusti. Tuar je u posljednjih 40 godina izgubio oko 2.500 stanovnika.
Opština je imala poteškoća da pronađe investitore koji bi obnovili napušteni centar grada. Vjerovala je da bi mnoge od ovih kuća mogle da postanu privlačne porodicama koje žele da žive u zajednicama.
Ali kako su se ovi programi pokazali u Francuskoj? Koliki je stvarni trošak pretvaranja ovih kuća za simboličan evro u domove?
Trošak kuće za jedan evro u Francuskoj
Grad Rube (Roubaix) u Francuskoj odlučio je 2018. da preuzme ideju iz Liverpula i ponudi nekretnine za evro. Uslov je bio da budu korišćene kao glavno mjesto stanovanja najmanje šest godina i da kupci preuzmu obavezu da izvedu potrebne radove kako bi kuće postale porodični domovi.
U slučaju Rubea, statistika pokazuje veliki raskorak između „prijava“ i „odobrenih prijava“. Ukupno 824 porodice ili pojedinca podnijelo je prijave, od kojih su mnogi bili lokalni stanovnici.
Kriterijume su ispunile 74, a 17 kuća je izabrano, ali su porodice izabrale samo 13. Na kraju je 11 kuća ušlo u program.
Dvije trećine odabranih kandidata bili su Francuzi, dok je trećina dolazila iz Afrike i Kine. Većina prijavljenih bila je iz slojeva sa niskim prihodima.
Francuska nacionalna stambena asocijacija (ANAH) procjenjuje da bi trošak renoviranja mnogih ovih kuća za jedan evro iznosio oko 80.000 evra za kuću površine oko 100 kvadratnih metara.
Ipak, tadašnji gradonačelnik Rubea, Gijom Delbar (Guillaume Delbar), napomenuo je da može biti teško obezbijediti finansijsku podršku banaka za ovakve projekte.
Često je uobičajeno da cio proces traje mjesecima. Opština mora da pregleda mnogo kandidata, a prije svega da provjeri imaju li ljudi potrebna sredstva da završe radove, što može da potraje.
U 2022. opština Sent Amon Montron pokrenula je svoj projekat kuća za jedan evro. Prva porodica je potpisala ugovor za kuću 2022. godine, a uselila se 2025. Trebalo im je tri godine da se usele jer kuća nije ispunjavala građevinske standarde potrebne da bi se u njoj živjelo legalno.
Nedavno je jedna porodica podnijela prijavu u junu 2024, a potpisala ugovor u avgustu 2025.
U tom mjestu trošak radova iznosi između 90.000 i 150.000 evra za kuću od 77 kvadratnih metara.
Posljednja izabrana porodica iznajmljuje kuću godinu dana i ukupno će potrošiti 150.000 evra za popravke krova, proširenje i potpuno renoviranje kuće.
Kuća za jedan evro košta 100.000 dolara
Podaci pokazuju da, barem u Francuskoj, cijeli proces zahtijeva vrijeme i da prosječno može da košta oko 100.000 dolara (oko 86.000 evra) za renoviranje, zavisno od veličine kuće i regije Francuske u kojoj se nalazi.
Iako će možda proći decenije da se procijeni hoće li ovakvi programi uspješno da nasele ruralna područja Evrope, jasno je da oni omogućuju nekim porodicama da pronađu pristupačne domove u gostoljubivim zajednicama.
U mnogim slučajevima, ove kuće su i dalje znatno jeftinije od tržišne vrijednosti gotove kuće.
Za neke regije Francuske, program je način da se obnovi centar sela i stambeni fond, pronađu nove kuće za porodice, dovedu novi stanovnici u zajednicu, sačuva istorija i predstavi slika grada ili sela širom svijeta, čineći ga privlačnijim i donoseći prijeko potreban marketing.
Sve to znači da je vrlo vjerovatno da će programi kuća za jedan evro i dalje postojati.
Forbes Crna Gora