VAŠINGTON – Prema međunarodnom Indeksu poreske konkurentnosti, Sjedinjene Američke Države i Kanada su zemlje koje su najviše napredovale u posljednjih 12 godina, pokazuje analiza američkog ekonomskog think-tanka Tax Foundation.
Indeks je fokusiran na države članice Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD). Hrvatska još nije članica OECD-a, ali su pregovori o pristupanju prilično odmakli i moguće je da budu završeni tokom naredne godine.
SAD su se sa 29. mjesta u grupi od sada 38 država uspjele popeti na 14. poziciju u periodu od 2014. godine. Kanada je sada na 13. mjestu, dok je prije 12 godina bila na 25. mjestu. Treća po uspješnosti je Grčka, koja se pomjerila sa 30. na 23. mjesto.
Mađarska je napredovala za pet mjesta, sa 14. na 9. poziciju. Sličan napredak ostvario je i Island, koji je 2014. bio na 34. mjestu, a danas je na 29.
Na vrhu ljestvice poreske konkurentnosti prije 12 godina bila je Estonija i tu je ostala do danas. Druga je Latvija, koja je ranije bila treća, dok je Novi Zeland sada treći, a ranije je bio drugi. Među prvih pet nalaze se još Švajcarska i Litvanija.
Na dnu liste su Španija, Poljska, Kolumbija, Italija i Francuska. Najveći pad zabilježila je Kolumbija, koja je sa 24. pala na 36. mjesto. Poljska je izgubila 12 pozicija i sada je na 35. mjestu.
Belgija je sa 20. mjesta iz 2014. godine pala na 30. poziciju, dok je Čile izgubio šest mjesta i sada je na 28. Češka je pala sa vrlo dobrog petog mjesta na 10. poziciju.
Indeks poreske konkurentnosti ne obuhvata samo oporezivanje kompanija, već i oporezivanje rada, dohotka i nepokretnosti.
Tokom ove godine, 13 država obuhvaćenih posebnom analizom Tax Foundationa – u koju su uključene i zemlje van OECD-a – promijenilo je stope poreza na dobit. U osam država (Estonija, Francuska, Litvanija, Maroko, Rusija, Slovačka, Tunis i Zimbabve) stope su povećane, dok su u Namibiji, Islandu, Ekvatorijalnoj Gvineji, Luksemburgu i Portugalu snižene.
Države sa najvišim stopama poreza na dobit u svijetu su Komori sa 50 odsto, Portoriko sa 37,5 odsto, Francuska sa 36,13 odsto i Surinam sa 36 odsto. Najniže stope imaju Turkmenistan sa osam odsto, a zatim Barbados, Ujedinjeni Arapski Emirati i Mađarska sa po devet odsto.
U Hrvatskoj se dobit kompanija oporezuje stopom od 10 odsto ako su prihodi do milion eura, dok se za prihode iznad tog iznosa primjenjuje stopa od 18 odsto.
Stopa poreza na dobit bila je ispod 15 odsto u 18 država ove godine, među kojima je i Sjeverna Makedonija. U Sloveniji stopa iznosi 22 odsto, dok je u Srbiji 15 odsto.
Posmatrano po svjetskim regijama, Azija ima najnižu prosječnu stopu od 19,74 odsto, dok se kompanije u Južnoj Americi oporezuju najviše, u prosjeku sa 28,38 odsto. Globalni prosjek iznosi 23,58 odsto, u Evropi 20,65 odsto, u Sjevernoj Americi 25,59 odsto, dok je prosjek u Evropskoj uniji 21,81 odsto. U Africi kompanije prolaze najlošije, jer se prosječno oporezuju sa 27,18 odsto.
Stope oporezivanja kompanija su globalno u padu još od 1980. godine, ali su se posljednjih godina uglavnom stabilizovale.
Francuska je ove godine značajno povećala porez na dobit, sa 25,83 na 36,13 odsto. U Evropskoj uniji stope su povećale i Estonija (sa 20 na 22 odsto), Litvanija (sa 15 na 16 odsto) i Slovačka (sa 21 na 24 odsto). Rusija je, vjerovatno zbog finansiranja rata u Ukrajini, stopu povećala sa 20 na 25 odsto.
Među članicama OECD-a, Estonija i Litvanija su za 2026. godinu najavile dodatno povećanje poreza na dobit – u Estoniji na 24 odsto, a u Litvaniji na 17 odsto.
U Sloveniji je porez privremeno, na period od pet godina, povećan sa 19 na 22 odsto i ta stopa trebalo bi da važi do 2028. godine, radi finansiranja obnove nakon velikih poplava 2023. godine.
Njemačka će od 2028. godine smanjivati porez na dobit za jedan procentni poen godišnje, sve do 2032. godine. U Portugalu će se porez smanjivati istim tempom u periodu od 2026. do 2028. Trenutna stopa u Njemačkoj iznosi 30,1 odsto, a u Portugalu 30,5 odsto. bankar.me