BEOGRAD, Borba protiv genetički modifikovanih organizama, jednako odlučno biće nastavljena i ove godine. Dušan Petrović, ministar poljoprivrede Srbije, najavio je da će, već od početka maja, inspektori ovog ministarstva pojačati kontrole usjeva, proizvoda, robe i objekata, kako bi postigli dosljednu primjenu važećeg zakona.
U akcijama uništavanja genetski modifikovane soje, prošle godine je inspekcija ovog ministarstva uradila 1.100 kontrola parcela, na površini od 3.000 hektara. Na 98 parcela, odnosno na 122 hektara, utvrđeno je prisustvo GM soje, zbog čega je podnijeto 98 krivičnih i prekršajnih prijava protiv odgovornih, a GM soja je uništena.
U Srbiji se, inače, obrađuje gotovo 4,9 miliona hektara, tako da se prisustvo GMO soje, jedinog do sada otkrivenog usjeva tog tipa, mjeri u promilima. Ova biljka, kako napominju u Ministarstvu, u Srbiju je ušla ilegalnim kanalima, a donekle se proširila sjetvom „sa tavana“, ali, kako kažu u inspekciji, svake godine je njiva zasađenih GMO sojom sve manje.
Značajnije prisustvo GMO lani je primjećeno u mačvanskom, zapadnobačkom, južnobačkom i sremskom okrugu i okrugu Beograda, pa će upravo u tim okruzima ove godine biti pojačane akcijske kontrole.
– Zakon o genetski modifikovanim organizmima je jasan – ističu u Ministarstvu. – U Srbiji je zabranjena komercijalna proizvodnja te vrste organizama, a protiv onih koji se ogluše o zakonske odredbe podnose se prekršajne prijave. Kazne za individualne poljoprivrednike koji se bave ovakvom proizvodnjom iznose od 30.000 do 50.000 dinara, uz prekršajnu prijavu, dok se za pravno lice podnosi i prijava za privredni prestup, a kazna je od 500.000 do 3.000.000 dinara.
Zakonodavstvo Evropske unije takođe izuzetno ozbiljno tretira gajenje GMO organizama, tako da bi svako „flertovanje“ sa GMO u Srbiji moglo da ugrozi izvozne poslove naše poljoprivrede.
– Naša zemlja, svojim zakonima i podzakonskim aktima kojima se tretira gajenje GM organizmima, ovo pitanje tretira mnogo ozbiljnije od naših susjeda, ali, smatram da bi ipak trebalo da ostavimo određenu „rezervu“ prema GMO, koliku ostavljaju i propisi EU, prije svega zbog razvoja nauke – ističe Goran Bekavac sa novosadskog Instituta za ratarstvo i povrtarstvo, koji je bio jedan od saradnika prilikom izrade ovih propisa.
Bekavac, međutim, naglašava da se sve pošiljke sjemena, a i merkantilne robe, prije svega soje, ali i kukuruza, pažljivo kontrolišu, tako da gotovo i nema mogućnosti da u našu zemlju uđu ovakvi proizvodi. Takođe, nijedna ozbiljna svjetska kompanija koja se bavi sjemenima, kaže Bekavac, ne bi dozvolila sebi da dođe na loš glas time što ilegalno u nekoj zemlji gaji GMO organizme.
Granice
Države u tranziciji dozvoljavaju od 0,3 do 0,5 odsto genetičkih modifikacija. U zemljama koje su kandidati za ulazak u Evropsku uniju, zakoni dozvoljavaju najviše 0,9 odsto genetskih modifikacija. Novosti