BERLIN, Bliži se početak izgradnje Sjevernog toka 2 između Rusije i Njemačke.
Sve su glasniji kritičari tog projekta među kojima su neki njemački političari, zvanična Varšava, ali i Amerikanci koji u svemu imaju direktni interes.
Sedam viđenih njemačkih političara iz stranaka demohrišćanske unije (CDU i CSU), Liberala i Zelenih u utorak su u Frankfurter algemajne cajtungu objavili „apel“ protiv izgradnje Sjevernog toka 2, dodatnog gasovoda koji bi povezao Rusiju i Njemačku.
“Evropska energetska politika i solidarnost sa susjedima govore protiv” ovog gasovoda, pišu oni.
Istočne članice EU, prije svih Poljska, oštro se protive novom gasovodu za koji kažu da bi načinio Evropu dodatno zavisnom od ruskog gasa.
Novi gasovod bi pomogao Moksvi da zaobiđe Ukrajinu kao tranzitnu zemlju i tako je liši velikih prihoda od tranzita gasa.
Potpisnici pisma strahuju da bi Rusija izgradnjom novog gasovoda imala jednu polugu više za eventualno ucenjivanje Njemačke, koja je najveći kupac gasa.
„Rusija gleda na energetiku i ekonomiju kao na političko oružje“, precizirao je za DW Elmar Brok, evropski poslanik CDU i jedan od potpisnika pisma. On smatra da je stoga opasno posmatrati novi gasovod kao čisto ekonomski projekat.
„Nadamo se da će opet nastati široka diskusija u Njemačkoj i drugim evropskim zemljama.“
Merkel za gasovod
Apel je upućen prije svega Socijaldemokratama koje se zalažu za projekat. Bivši socijaldemokratski kancelar Gerhard Šreder simboliše dobre veze dvije zemlje u energetskom sektoru, a danas radi za „Sjeverni tok“.
Kancelarka Angela Merkel takođe nije protiv projekta teškog milijarde evra, smatrajući da je riječ o poslovnoj odluci kompanija te čisto ekonomskom projektu.
Taj je stav branila i u petak prilikom posjete Mateuša Moravjeckog, novog poljskog premijera i velikog kritičara gasovoda.
„Ključno pitanje je da li projekat destabilizuje Ukrajinu koju želimo da približimo sebi i da li je kontradiktoran ciljevima Energetske unije“, kaže za DW Kirsten Vestfal, analitičarka za energetiku u Njemačkom institutu za međunarodnu politiku i bezbjednost.
„Da li će načiniti Njemačku i Evropu politički ranjivim na ucjene i ekonomski ranjivim?“
U odgovoru na tvrdnje sedam političara se kompanijama „Sjeverni tok 2“ – kćerka-firma ruskog Gazproma – obratila frankfurtskom listu pismom čitalaca.
„Autori teksta namjerno prećutkuju da zahtjevi za solidarnošću često služe da se zataškaju ekonomski interesi.“
Navodi se da SAD imaju interes da Evropu snabdevaju tečnim gasom, te da Poljska želi da postane čvorište i dobije „trajne garancije“ da će ubirati „astronomske takse od tranzita“ gasa.
Direktni interes SAD
U Poljskoj i baltičkim zemljama ne krije se da žele da postanu čvorište za uvoz tečnog američkog gasa u Evropu.
Zvanični Vašington takođe nije baš suptilan u reklami svog gasa. U januaru je šef diplomatije Reks Tilerson rekao da je Sjeverni tok 2 prijetnja po energetsku bezbjednost Evrope.
Američki ministar trgovine Vilbur Ros je otvoreno preporučio EU da „koriguje transatlantski trgovinski balans“ tako što bi uvozila više tečnog gasa iz SAD.
Sjeverni tok 2 je prije nekoliko dana dobio dio potrebnih dozvola iz zvaničnog Berlina, ali još nedostaje dokumentacija iz Brisela i Moskve.
Izgradnja treba da počne ove, a gasovod bi mogao da proradi već sljedeće godine. Troškovi se procjenjuju na 9,5 milijardi evra.
Gasovod bi bio polegnut dnom Baltičkog mora paralelno sa postojećim Sjevernim tokom i udvostručio bi kapacitet na 110 milijardi kubika gasa godišnje.
Zemni gas koji se u Sjedinjenim Državama dobija frakingom te pretvara u tečno stanje i tankerima izvozi preko okeana takođe stiže i u Evropu.
Ali od 2016. je tako uvezena tek milijarda kubnih metara gasa – to je manje od dva odsto kapacitet planiranog Sjevernog toka 2. DEUTSCHE WELLE