Emitovane prve obveznice Republike Srpske

BANJALUKA, Republika Srpska emitovala je prve obveznice u Republici Srpskoj i Bosni i Hercegovini. Izvršena je emisija za 232 dobavljača u iznosu od 1.735.962,00 KM, što čini iznos neizmirenih obaveza budžetskih korisnika nastalih do 31. decembra 2002. godine, sa stanjem na dan 31. jul 2007. godine, a verifikovanih zaključno sa 30. novembrom 2007. godine. Kamatna sopa na ove obaveze iznosi 1,5%. Rok otplate je 15 godina i grejs period koji je uključen u period otplate od 5 godina. To znači da će se po osnovu ovih obveznica u prvih 5 godina primati kamata na ukupan dug, a nakon toga jednaki dijelovi glavnice i proporcionalni dio kamate-ističe za Fokus Dragana Aleksić, pomoćnik ministra finasija RS za upravljenje dugom

Gdje će se trgovati obveznicama ?

Aleksić:Obveznicama će se moći trgovati na banjalučkoj berzi, a ko to ne želi ili nema potrebu, dobijaće u rokovima dospijeća određene iznose na svoj bankarski račun. Detalji su propisani Odlukom o emisiji obveznica RS. Još jedna prednost ovih obveznica, osnosno pravo koje je moguće po osnovu njih ostvariti je kompenzovanje određenih poreskih obveza, u skladu sa zakonom.Mi u Ministarstvu finansija stojimo na raspolaganju za dodatna pojašnjenja u vezi sa svim pitanjima, jer objektivno rečeno za javnost i za sve nas ovo je jedna novost koju smo dugo čekali, ali koja će otvoriti brojna pitanja.

Na žalost ovo nije ukupan iznos i on je relativno mali, ali sam proces usaglašavanja obaveza je dosta komleksan i zahtijeva vijeme. Daću kratku elaboraciju ovog problema.

Da li je na ovaj način počelo regulisanje unutrašnjeg duga RS ?

ALEKSIĆ:To su obveznice emitovane radi regulisanja dijela unutrašnjeg duga Republike Srpske po osnovu opštih obaveza prema dobavljačima, u skladu sa Zakonom o utvrđivanju i načinu izmirenja unutrašnjeg duga Republike Srpske.

Kao što je poznato Zakonom o utvrđivanju i načinu izmirenja unutrašnjeg duga Republike Srpske predviđeno je izmirenje obaveza nastalih do 31.12.2002. godine i to izmirenje unutrašnjeg duga po osnovu opštih obaveza budžeta Republike Srpske i drugo, po osnovu ratne materijalne i nematerijalne štete iz perioda ratnih dejstava. Dio opštih obaveza izmiren je u gotovini, kao što su penzije, invalidnine, nadgrobni spomenici, plate budžetskih korisnika, a dio je predviđen da se izmiri putem emisije obveznica sa rokom do 25 godina i kamatnom stopom od 1,5% godišnje. Opšte obaveze budžeta RS koje će se izmiriti u obveznicama sastoje se od četiri grupe obaveza i to: opšte obaveze prema dobavljačima, koje su prve na redu za emisiju, zatim obaveze po osnovu sudskih odluka, obaveze po osnovu obaveza koje je preuzeo budžet RS po pasivnim podbilansima preduzeća u postupku privatizacije preduzeća i ostale opšte obaveze koje će biti verifikovane u skladu sa zakonom.

Kako je protekao proces verifikacije?

ALEKSIĆ:Za svaku od ovih vrsta obaveza po unutranjem dugu, predviđeno je da se prethodno provede proces verifikacija.U 2006. i 2007 godini, Vlada RS je učinila zaista velike napore da izmiri gotovinski dio isplata, što je u cjelosti i učinjeno. Međutim, u momentu kada je trebalo emitovati obveznice, konstatovali smo da je proces verifikacije za te obaveze bio totalno zapušten, odnosno moglo bi se reći da nije učinjeno gotovo ništa. Kao što rekoh prve obveznice trebalo je emitovati po osnovu izmirenja duga prema dobavljačima i to do 31.12.2007. godine, a taj iznos procijenjen je na iznos do 87,6 miliona KM. Tako je Ministarstvo finansija odlučilo da krene faktički od nule i počne sa izimrenjem i ovih obaveza. To je iziskivalo zaista veliki napor, provođenje brojnih aktivnosti i konačno provođenje procedure međusobnog usaglašavanja obaveza i potraživanja između budžetskih korisnika i dobavljača, a cijelim procesom upravljalo je i koordiniralo Ministarstvo finansija. Takođe je bio raspisan i javni poziv za sve one koje Ministarstvo finansija nije direktno kontaktiralo, tako su se svi oni koji imaju ovu vrstu potraživanja mogli prijaviti. Kao rezlultat ovog kompletnog procesa dobili smo gomilu dokumentacije, utvrdilo da postoje određene neusaglašenosti u početnoj evidenciji i trenutnom stanju neizmirenih obaveza, da postoje sporne obaveze kao na primjer da postoje sudske presude, nema adrese, plaćena obaveza, iskazan dužničko-povjerilački odnos između budžetskih korisnika, te prijavljene obaveze između institucija u okviru sistema oružanih snaga, zatim problemi nedostavljanja potrebne dokumentacije, kašnjenje u dostavljanju dokumentacije i slično. Ovo još jednom govori koliko je važan proces verifikacije za sve vrste obaveza iz ranijeg perioda i da se tek potom mogu izmirivati.

Koliko iznose neverifikovane obaveze ?

ALEKSIĆ:Imajući u vidu prezentovan proces potvrđivanja i dobijene podatke očigledno je da stanje potencijalnih obaveza koje još nisu verifikovane u potpunosti nije približan ograničenju datom u Zakonu (u iznosu do 87,6 miliona KM). Analizom je konstatovano da će procijenjeni iznos obaveza biti manji. Takođe konstatovano je da se sve obvznice ne mogu emitovati za sve obaveze, jer iste nisu verifikovane u skladu sa procedurom, a u samom procesu su zakazali dobavljači.Dakle u periodu do 30.11.2007.godine, verifikovano je samo oko dva miliona obaveza. Ipak, odlučili smo da za nesporne obaveze izvršimo emisiju, da konktetni povjerioci ne čekaju na ostale koji nisu postupili u skladu sa procedurom i za koje je potrebno dodatno vrijeme za usaglašavanje.

Međutim, Vlada RS nastoji da izađe u susret i ostalima, pa je predložila po hitnom postupku izmjenu Zakona kojim će se omogućiti sukcesivno izmirenje, tj. emisija obveznica po svakoj verifikaciji što znači dodatno vrijeme za usaglašavanje i izlazak u susret dobavljačima. Takođe istim je predloženo da se u narednoj godini ovaj proces koji relativano dugo traje, napokon i okonča, odnosno da se emituju obveznice i po ostalim vrstama obaveza.