EKSKLUZIVNO: “Rupa” u Budžetu RS od nekoliko stotina miliona KM

Izvještaj o izvršenju Budžeta: Prihodi padaju – zaduživanje raste

BANJALUKA, Budžet Republike Srpske za prvih šest mjeseci imao je drastičan pad prihoda, zbog čega prijeti realna opasnost da planirani budžet za 2013. godinu ne bude izvršen, otkriva CAPITAL.

Svi poreski prihodi su u prosjeku pali za šest odsto ili 43,3 miliona KM, na što je najveći uticaj imao pad prihoda od indirektnih poreza od čak 11 odsto ili 56,5 miliona KM. U istom periodu RS se zadužila 218 miliona KM ili 20 odsto više od plana, podaci su iz polugodišnjeg Konsolidovanog izvještaju o izvršenju Budžeta RS koji je u posjedu CAPITAL-a.

Za razliku od zvanično saopštenih podataka, nakon sjednice Vlade RS na kojoj je prošle sedmice usvojen Konsolidovani izvještaj, vidljivo je da je Budžet u mnogo težoj situaciji nego što je to prikazano u par rečenica saopštenja za javnost Biroa za odnose sa javnošću Vlade RS.

Indirektni porezi imaju dominantan udio u strukturi budžetskih prihoda (66%) i samim tim od njihovog ostvarenja zavisi mogućnost izvršenja planiranog budžeta kao cjeline.

Drastičan pad prihoda od indirektnih poreza, dijelom je amortizovan poboljšanom naplatom direktnih poreza. Ova vrsta prihoda je bila veća osam odsto od plana (180 miliona KM) ali oni u ukupnom budžetu učestvuju samo sa 25odsto.

Uz pad prihoda, iz Izvještaja je vidljivo da Vlada RS nije mogla izmiriti sve obaveze u prvih šest mjeseci, kao i da je bila prisiljena da plaća obaveze koje nije platila prošle godine.

Ostalo neplaćeno 102 miliona KM

Sa 30. junom ostalo je neplaćeno 101,6 miliona KM tekućih obaveza. Radi se prije svega o platama, invalidninama i boračkom dodatku koje su obračunate u junu, a isplaćene u julu, navodi u Izvještaju ministar finansija Zoran Tegeltija.
Sa druge strane, na računima budžeta na dan 30.06.2013. godine bilo je 105,472,081 KM. Međutim, kada se od ukupnog iznosa zatečenih novčanih sredstava oduzme dio sredstava koja ne mogu biti korištena za servisiranje redovne potrošnje, dobiju se raspoloživa novčana sredstva za izmirenje tekućih obaveza u iznosu od 78,874,850 KM. Ali s obzirom da su neizmirene obaveze bile 101,6 miliona, to znači da je budžet prvih šest mjeseci završio sa minusom od 22,7 miliona KM.

Minus iz prošle godine 130 miliona KM

Vlada je prošle godine stvorila 130,7 miliona KM obaveza koje nije platila. Od tog iznosa u prvih šest mjeseci je izmirila 126,3 miliona prenesenih obaveza. I to preostale bruto plate i naknade iz 2012. godine u iznosu od 63.6 miliona KM,
invalidnine za decembar 2012. godine (13 mil. KM), borački dodatak za decembar (tri miliona KM), isplata Fondu zdravstvenog osiguranja za zdravstvenu zaštitu
boraca, vojnih invalida (2,5 mil. KM), doznake za izbjeglice i raseljena lica (1,1 milion KM), podsticaj poljoprivredi (2,5 miliona KM) i ostalo.

Ukoliko se ovaj trend pada budžetskih prihoda nastavi do kraja godine, a sve činjenice pokazuju da hoće, ministar finansija će imati pune ruke posla da planirani Budžet ostvari. Rupa u Budžetu će se mjeriti stotinama miliona KM.

Naime, manjak od direktnih i indirektnih poreza bi mogao da bude 76,5 miliona KM. Po svoj prilici izostaće i planiranih 50 miliona KM od prodaje vojne imovine. Već za prvih šest mjeseci RS se dodatno zadužila za oko 200 miliona.

Sve zajedno, već sada je izvjesno da minus u budžetu premašuje 300 miliona KM. Sa povlačenjem novih tranši MMF, Evropske komisije i Svjetske banke razlika između redovnih prihoda i redovnih rashoda bi mogla biti od 450 do 500 miliona KM, tvrdi izvor CAPITAL-a.

Ukoliko bi se ovoj sumi dodali i minusi fondova zdravstva i PIO, javnih preduzeća i opština, rupa u javnim prihodima u RS će ove godine premašiti milijardu KM.

Vlada Republike Srpske samo domaćim komercijalnim bankama duguje 882,6 miliona KM, zvanični su podaci Centralne banke BiH za juli mjesec ove godine do kojih je došao CAPITAL.

Zašto je Izvještaj tajan?!

Iz Ministarstva finansija zvanično su odbili zahtjev redakcije CAPITAL da dostave usvojeni polugodišnji Konsolidovani izvještaj.

Umjesto objašnjenja dostavili su samo nekoliko podataka iz Izvještaja. Redakcija CAPITAL je bila prisiljena da do izvještaja dođe nezvaničnim putem, iako se radi o dokumentu koji bi trebao biti svima dostupan.

Siniša VUKELIĆ