BEOGRAD, Dužnička kriza sa kojom se suočavaju Grčka, Španija, Portugal i druge zemlje, stigla je i do Balkana, a ionako nedovoljno razvijeni izvozni sektori tih zemalja itekako osjećaju krizu svojih kupaca, pišu evropski listovi na njemačkom jeziku.
Cijeli Balkan je trenutno pogođen krizom jer je tržišta Evropske unije (EU) na koja zemlje iz regiona izvoze zahvatila kriza, piše berlinski dnevnik “Velt” (Die Welt). Prema rezultatima analize koju je sprovela firma “Ekonomist intelidžens junit”, Albanija, Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Makedonija, Crna Gora, Rumunija i Srbija su najviše patile zbog krize koja je izbila 2008.
U međuvremenu, uprkos blagom privrednom usponu, te zemlje nisu dostigle nivo privrednog rasta koji je postojao prije izbijanja krize. “Di velt” prenosi priznanje hrvatskog ministra finansija Slavka Linića da je u toj zemlji ekonomska situacija “ekstremno teška i postaće još teža”.
U Hrvatskoj je ukupan domaći proizvod (BDP) u stalnom padu, stopa nezaposlenosti je u porastu.
“Da bismo riješili naše probleme morali bi zapravo više da trošimo, ali nemamo nikakvog drugog izbora osim da štedimo, opisao je Linić dilemu u Hrvatskoj, piše njemački list.
Njemački dnevnik sa najvećom pretplatom “Zidojče cajtung” iz Minhena piše da bi kriza u Grčkoj mogla da izazove lančanu reakciju.
Švajcarski list “Noje ciriher cajtung” (NŽ) navodi kako region zapadnog Balkana definišu mnoge podjele, ali i zajedničke odlike – recesija i siromaštvo. Balkan kaska za dinamičnijim ekonomijama Istoka, a istovremeno je daleko od ekonomija Zapada, ocijenjeno je u opširnom tekstu u ovom renomiranom listu.
Podsjećajući da su od nekadašnjih komunističkih zemalja, prije svih zemlje zapadnog Balkana bile pogođene globalnom finansijskom krizom, “NŽ” piše kako je Zapadni Balkan po tradiciji strukturno slab region, koji ne raspolaže sa dovoljno industrijskih proizvoda za izvoz i uporedo se bori sa visoko zaduženim privatnim sektorom.
S obzirom na političke nestabilnosti, zatim na rastući strah da se uđe u rizik, na povećane kamate i relativno visoku zaduženost, taj region sve više zaostaje za dinamičnijim ekonomijama istočne i srednje Evrope.
Bečki institut za poređenje međunarodnih ekonomija postavlja dijagnozu da dolazi do “nove podjele” istočne Evrope i do sve heterogenijeg ekonomskog razvoja u zemljama tranzicije, prenio je “NŽ”.
I najnoviji podaci Eurostata, statističke agencije EU, o bruto domaćem proizvodu (BDP) po glavi stanovnika pokazuju da regionu predstoji dug put u procesu oporavka.
U Bosni i Hercegovini BDP iznosi 29 odsto od prosjeka u 27 zemalja članica EU, u Albaniji 31, Srbiji 35, Makedoniji 36, a u Crnoj Gori 43 odsto. U Hrvatskoj, budućoj članici EU, taj procenat je 61 odsto, a u Sloveniji, koja je 2004. primljena u Uniju, iznosi 84 odsto.
Prema navodima Svjetske banke, u zemljama jugoistočne Evrope takođe raste siromaštvo. U šest zemalja jugoistočne Evrope – Albaniji, BiH, Kosovu, Makedoniji, Crnoj Gori i Srbiji, prema procjenama Svjetske banke, 7,8 odsto stanovništva pati od ekstremnog siromaštva i dnevno živi sa manje od 2,5 dolara.
Teško je, međutim, preciznije procijeniti uticaj finansijske krize na siromaštvo u tim zemljama, pošto podaci o tome nisu u cjelosti dostupni, zaključio je švajcarski list. Tanjug