BEOGRAD, Dinar je jedina evropska valuta, koja je od početka godine, najviše oslabila prema švajcarskom franku, evru i dolaru. Na globalnom nivou, ako je za utjehu, dinar, ipak nije neslavni rekorder, najgora je venecuelanska moneta bolivar. U Evropi, međutim, Srbija uz Ukrajinu nema premca.
Srpska moneta oslabila je prema evru za 9,8 odsto i 8,6 odsto prema dolaru, a prema “švajcarcu” za oko 15 odsto. Od početka globalne ekonomske krize pad dinara prema “švajcarcu” je oko 40 odsto, evru iznosi skoro 28 odsto, a dolaru 21,8 odsto.
Tako na primer, u oktobru je franak vrijedeo 47,50 dinara, u janauru ove godine 67,07 dinara, a u ponedjeljak 78,95 dinara ili za oko 40 odsto više nego prije tri godine. Najmanje je srpska valuta oslabila prema dolaru, za posljednjih 36 mjeseci oko 22 dinara. U oktobru 2007. godine je američka valuta vrijedela 55,67 dinara,a u ponedjeljak 77,29 dinara. U odnosu na evro dinar je od 2007. do danas oslabila za 27,47 dinara. Prije tri godine je evro vrijedeo 78,86 dinara, a 4.oktobra ove godine 106,33 dinara.
– Ako se uporedimo sa okolnim zemljama jedino mađarska forinta ima značajan pad svoje valute u 2010. (oslabila za 4,1 odsto), dok su većina ostalih moneta ojačale prema evru u isto vreme (rublja za skoro 10 odsto) – kaže Goran Nikolić, analitičar. – Posmatrano od početka krize samo ukrajinska moneta ima nivo pada sličan dinaru.
Slabljenje dinara je, prije svega, prema rečima Nikolića, rezultat slabih kapitalnih priliva u proteklom dijelu ove godine. S padom domaće valute povezan je pad vrijednosti prodatih blagajničkih zapisa, posebno intenzivan u junu i julu. Slabljenje dinara indirektno je povezano sa krizom državnih dugova perifernih zemalja evrozone i povećanim oprezom investitora prema cijeloj regiji (investitori na finansijskim tržištima su na mogućnost rasplamsavanja novog talasa krize u Evropi reagovali privremenim napuštanjem ovih valuta, pa i evra do početka juna).
“BIG MEK”
Dinar je ako se uzme u obzir “Big Mek indeks” potcijenjen prema evru 40,6 odsto – kaže Goran Nikolić. – Naime, prema ovom istraživanju, britanskog nedjeljnika “Ekonomist”, na osnovu cijena popularnih hamburgera, koliko su pojedine valute precijenjene ili potcijenjene prema dolaru, dinar vrijedi više. “Big mek” u SAD košta 3,73 dolara, u EU 4,33 dolara, a u Srbiji 2,57 dolara. Čuveni hamburger koštao bi čak blizu 400 dinara da srpska valuta nije potcijenjena prema evru. Novosti