LEVERKUZEN – Njemački gigant hemijske i farmaceutske industrije Bayer moraće platiti odštetu od 2,1 milijarde dolara po presudi sudije na suđenju u američkoj saveznoj državi Georgiji, u kojoj je pacijent obolio od raka tužio Bayer zbog njihovog navodno kancerogenog sredstva protiv korova Roundup.
Vijest je saopštila advokatska kancelarija koja zastupa tužioca u petak, a u subotu je Bayer najavio da će na odluku uložiti žalbu. Radi se o jednoj od najvećih sudski dodijeljenih odšteta vezanima za Roundup i predstavlja veliki poraz za Bayer, jednog od najvećih svjetskih proizvođača poljoprivrednog sjemena i pesticida.
Bayer je dosad već morao isplatiti oko deset milijardi dolara u nagodbama zbog osporavanih tvrdnji da Roundup, koji se bazira na herbicidu glifosatu, uzrokuje rak kod ljudi. U toku je više od 60.000 sudskih predmeta vezano za Roundup, za koje je Bayer već izdvojio izdvojio 5,9 milijardi dolara za potencijalne sudske odredbe.
Ta njemačka farmaceutska i biotehnološka grupacija preuzela je herbicid Roundup u sklopu preuzimanja američke agrohemijske kompanije Monsanto 2018. godine, što je Bayer tada platio 63 milijarde dolara. Najnovija presude u Georgiji uključuje kompenzaciju u iznosu od 65 miliona dolara, kao i kaznu od dvije milijarde dolara, navodi se u saopštenju koje su Reutersu poslale advokatske firme koje su zastupale tužioca Arnold & Itkin i Kline & Specter.
Iz Bayera su u svom saopštenju rekli da se ne slažu s presudom, jer kažu da ide protiv ogromne većine naučnih dokaza i konsenzusa regulatornih tijela i njihovih naučnih procjena po cijelom svijetu, prenose Financije hr.
“Vjerujemo da imamo snažne argumente za žalbu i za ukidanje ove presude, kao i za eliminiranje ili smanjenje ovakve prekomjerne i neustavne odštete,” stoji u saopštenju, u kojem se podsjeća i da su dosadašnje odštete u slučajevima u kojima je donesena konačna presuda ukupno smanjena za 90 posto u odnosu na prvobitne sudske odluke.
Početkom ovog mjeseca Bayer je poručio američkim vlastima da bi mogao potpuno prestati prodavati Roundup na američkom tržištu ukoliko se ne ojača pravna zaštita kompanija u slučaju sporova vezanih za štetne posljedice proizvoda, izvijestio je Reuters.
Bayer želi zaštitu od tužbi na nivou pojedinih saveznih država jer insistira da su testiranja i odobrenja koje je Roundup dobio na saveznom nivou od američkog regulatora EPA dovoljna pravna zaštita. Kompanija trenutno sarađuje s udruženjima poljoprivrednika i sa vlastima u saveznim državama, a navodno priprema i novi podnesak američkom ustavnom sudu, nakon što slična žalba 2022. godine nije urodila plodom.
Podsjećamo, krajem 2023. godine, Evropska komisija donijela je odluku da se glifosat može koristiti u EU još deset godina, budući da članice nisu mogle usaglasiti stavove u žalbenom odboru.
Brojna udruženja u EU ocjenjuju da je ovaj herbicid opasan po okolinu, a sumnja se i da je kancerogen. Nezavisne studije pokazale su i direktan negativan uticaj glifosata na zdravlje i životni vijek kukaca oprašivača.
No, u julu 2023. godine, Evropska agencija za sigurnost hrane (EFSA) izvijestila je da nije identifikovala neprihvatljive rizike po ljude, životinje i okolinu koji bi doveli u pitanje upotrebu glifosata. Analizu su sastavile zemlje-izvjestioci Francuska, Nizozemska, Švedska i Mađarska.
Proizvođač glifosata, njemački Bayer, tada je istaknuo da nijedna studija provedena u realnim uslovima nije dokazala vezu glifosata i štete po zdravlje pčelinjih zajednica.