BANJALUKA – Vlada Republike Srpske krenula je u zakonske izmjene kojima će Investiciono – razvojna banka (IRB) Republike Srpske biti ovlaštena za primanje depozita i obavljanje platnog prometa. Sa tim su počele da se ostvaruju najave Milorada Dodika iz aprila ove godine da će Srpska dobiti domaću banku za unutrašnji platni promet na koju SAD neće imati bilo kakav uticaj.
Po hitnom postupku Vlada je danas utvrdila izmjene i dopune Zakona o bankama Republike Srpske, Zakona o Investiciono-razvojnoj banci RS te Zakona o unutrašnjem platnom prometu.
“Imajući u vidu da su se uslovi na finansijskom tržištu značajno izmijenili od osnivanja IRBRS, bilo je neophodno izvršiti strateško prilagođavanje poslovanja IRBRS razvojnim ciljevima Republike Srpske”, saopšteno je iz Vlade RS.
Tvrde da je ovo pitanje razmatrano u okviru Projekta Svjetske banke – Jačanje bankarskog sektora, koji je realizovan u periodu od 2018. do 2021. godine.
Međutim, dobro upućeni izvori iz bankarskih krugova u Srpskoj kažu da bi rezultat današnjih izmjena zakona mogao biti stavljanje IRB-a na OFAC-ovu listu.
I ekonomista Svetlana Cenić ne sumnja da se u ove zakonske izmjene ide zbog osoba i preduzeća sa američke crne liste. Međutim, kaže ona, cijena koju će svi platiti biće previsoka.
“To što će se IRB komercijalizovati, nikako neće izbjeći dalje sankcije”, kaže ona.
Ocjenjuje da je odluka opasna i dodaje da prethodna iskustva pokazuju da vlast u Srpskoj ne zna upravljati bankom, dajući za primjer Banku Srpske.
“Komercijalizacija IRB-a je početak njenog kraja jer je vlast do sada upropastila nekoliko banaka. IRB je upravo bio pred slomom dok su plasmani išli mimo komercijalnih banaka i kada se zakon kršio na sve strane. Većina tih kredita kasnije je bila nenaplativa”, kazala je Cenić.
Ministar finansija Zora Vidović, potvrdila je za CAPITAL da se reorganizaciji banke pristupilo između ostalog i zbog sankcionisanih firmi, a detalje ćemo objaviti uskoro u intervjuu sa njom.
Podsjećamo, Kancelarija za kontrolu strane imovine (OFAC) Ministarstva finansija SAD prije 15-ak dana pod sankcije je stavila firme Sirius 2010, Infinity International Gruop, Prointer ITSS,Una World, Infinity Media, zatim K-2 Audio Company, te Kaldera Company.
Na listu su stavljeni i vlasnik Infinity International Group Đorđe Đurić te direktor Kaldera Company Milenko Čičić, a kao razlog za uvođenje sankcija navedena je njihova povezanost sa Igorom Dodikom, sinom predsjednika RS Milorada Dodika.
Prethodno su se na crnoj listi našli i najviši predstavnici vlasti RS kojima su banke zbog toga ugasile račune, a ista sudbina čeka i preduzeća iz Infinity grupacije u kojoj su prošle sedmice priznali da to očekuju i da su ih banke već kontaktirale.
Iz ovih kompanija su najavili reorganizaciju i novi model poslovanja.
CAPITAL: D. Tovilović