Petrović: Nervoza ljulja dinar

BEOGRAD, Predsjednik Fiskalnog savjeta Srbije Pavle Petrović o valuti i državnoj kasi: Dogodine treba uštedjeti još 400 miliona evra i zadržati ovaj minus. Dogovor sa MMF važan signal ulagačima
Nagli pad vrijednosti dinara i akcija na Beogradskoj berzi, poslije vijesti da je Americi snižen kreditni rejting, nije reakcija našeg tržišta na dešavanja u SAD, već više nervoza koja nam je nametnuta spolja. Ne mislim da je moguće da naša ekonomija tako brzo odreaguje na bilo šta što se dešava u svijetu.
Ovako predsjednik Fiskalnog saveta prof. Pavle Nikolić, za ”Novosti”, komentariše činjenicu što su prošle nedjelje za samo jedan dan akcije srpskih firmi na berzi pale za skoro sedam, a kurs dinara za dva odsto.
Znači li to da će tržište Srbije tek reagovati na, očito, novi krug globalne finansijske krize?
Petrović: Danas je teško govoriti o tome na koje sve načine Srbija može da osjeti očigledno rasplamsalu krizu državnih dugova, ali je jasno da treba da povede računa o tome da zadrži nivo svog zaduživanja u planiranim okvirima i da nikako ne povećava utvrđeni budžetski deficit.
Podaci o realizaciji budžeta pokazuju da su male šanse da godinu završimo sa planiranim minusom od oko 140 milijardi dinara…
Petrović: Postoje, istina, razni rizici da budžetski deficit bude veći od planiranog. Ali baš zato Vlada Srbije mora u toku priprema rebalansa budžeta da izvrši određene korekcije, odnosno da pronađe način da dodatno umanji javnu potrošnju. Prihodi države jesu, u određenoj mjeri, veći od planiranih, što nije posljedica bolje naplate već ostvarene inflacije. Primjetno je čak da je priliv od naplaćenog PDV manji od planiranog. S druge strane, povećani su rashodi, jer je izvršeno uvećanje plata u javnom sektoru i penzija iznad onoga što je planirano početkom ove godine, usvajanjem budžeta.
Gdje, prema vašem mišljenju, država može da uštedi ako se zna da je oko 90 odsto rashoda budžeta garantovano raznim zakonima? Vrijedi li, kao i u prethodnim godinama, da Vlada, rebalansom, odustane od investicionih rashoda?
Petrović: To bi bilo najopasnije. Neophodno je smanjiti tekuće rashode. Vlada mora da izvrši ozbiljnije prilagođavanje troškova činjenici da ne samo što ovu godinu mora da završi sa utvrđenim minusom, već mora da napravi i plan kako da u budžetu za narednu godinu uštedi dodatnih 400 miliona evra, odnosno da minus države svede na planiranih milijardu evra.
I zaista vjerujete da će to učiniti u predizbornoj godini?
Petrović: Podsjetiću da je Fiskalni savjet već upozorio Vladu Srbije da će, ukoliko ona ostane pri projekcijama predstavljenim u Nacrtu izvještaja o fiskalnoj strategiji za 2012, za pokriće minusa budžeta za narednu godinu nedostajati čak 750 miliona evra. Precijenjeni su, naime, mogući javni prihodi za narednu godinu za oko deset milijardi dinara, dok se vrijednost rashoda potcjenjuje za oko 25 milijardi dinara. Primjena zakona o finansiranju lokalne samouprave će, prema našim procjenama, dodatno opteretiti budžet sa oko 40 milijardi dinara. Ukoliko Vlada Srbije nešto ne učini i izmijeni plan budžeta za narednu godinu, potrebno je, u odnosu na ovu godinu, uštedjeti oko 750 miliona evra, odnosno 2,1 odsto BDP, što smatram malo vjerovatnim.
Zna se da ponajviše pokrivamo minus budžeta emisijom državnih zapisa. Da li to što je prethodna aukcija ovih ”papira” završena prilično neslavno može da dovede u opasnost finansiranje budžeta?
Petrović: U pitanju su bili trogodišnji zapisi koji su trenutno manje atraktivni. Ali, svakako treba obezbijediti siguran plan obezbjeđivanja pokrića deficita. Posebno zato što je za jesen planirano i izdavanje evroobveznica na stranim tržištima u vrijednosti od oko 500 miliona evra.
Počeli su pregovori sa misijom MMF u Beogradu o mogućnostima novog aranžmana sa ovom institucijom. Pominje se da ne bi bilo loše da sporazum počne da važi tek za 2012. godinu?
Petrović: Upravo u svjetlu najnovijih svjetskih dešavanja, ali ne samo zbog njih, važno je da Srbija što prije, već od septembra, ima novi sporazum sa MMF. Prije svega, to bi bio jasan signal međunarodnim investitorima da vodimo kredibilnu makroekonomsku politiku. U suprotnom, svi ulagači bi imali u vidu da nismo postigli dogovor sa MMF.
INVESTITORI NAS POSMATRAJU
Ima li opasnosti da dinar značajnije pada u odnosu na strane valute?
Petrović: Ulagači će, sigurno, sa većim oprezom gledati i na nas i na zemlje u okruženju. Presuđujuće za odluku o novom ulaganju biće koliki su javni dug zemlje i njen fiskalni deficit. Ukoliko napravimo kredibilan plan i suzdržimo se od značajnijeg dodatnog zaduživanja, rizik investiranja u Srbiju može da se smanji, a devizni kurs dinara ostane relativno stabilan. Novosti