Pad vrijednosti udjela otvorenih fondova

BANJALUKA – Prvi otvoreni investicioni fondovi u BiH loše su započeli poslovanje smanjujući investicionu vrijednost jedinica udjela, uglavnom prateći opštu krizu na domaćem tržištu kapitala.

Najslabije poslovne rezultate za sada bilježi prvi otvoreni fond u BiH – “MF-Global.ba” iz Sarajeva, koji je od početka investiranja 14. avgusta prošle godine do 10. januara ove godine smanjio vrijednost jedinice udjela za 24,7 odsto.
U minusu, ali prilično blažem, su preostala dva otvorena fonda s javnom ponudom. Jedinica udjela banjalučkog “Nimako trenda” je od početka ulaganja 6. decembra prošle godine do zadnjeg obračuna 10. januara ove pala za 3,82 odsto, a mostarskog fonda “Hypo BH Equity” za 0,26 odsto.
U Društvu “MF Invest”, koje upravlja fondom “MF-Global.ba”, razloge značajnog smanjenja vrijednosti udjela vide u zakonskoj regulativi u FBiH, koja im ne dozvoljava ulaganje van domaćeg tržišta na kojem se mjesecima prosječno bilježi pad cijena akcija. Navode, takođe, da oko 90 odsto portfelja tog fonda čine akcije, a da su indeksi Banjalučke i Sarajevske berze u periodu od kada je “MF-Gobal.ba” aktivan na tržištu otišli u crveno za 20 do 30 odsto.
“Fondovi u RS, posebno otvoreni, imaju početnu prednost u odnosu na one u FBiH, jer mogu ulagati vani, dok nas zakon ograničava čak i da repliciramo pojedinačan indeks. Dok je ovdje stanje loše ne može se ni nama povećavati vrijednost udjela, koja svakodnevno utvrđuje i odražava stanje na tržištu”, kaže Rasema Hadžajlić, direktor Društva “MF Invest”.
Ona smatra da će uvođenje prvih obveznica, koje će uskoro emitovati BiH, RS i pojedine opštine, donijeti pozitivne pomake, ali da, ipak, neće značajnije uticati na bolje poslovanje otvorenih fondova. Kao pozitivan potez u pravcu razvoja domaćeg tržišta navodi pravilnik Komisije za hartije od vrijednosti RS, koji propisuje potrebnu likvidnost akcija iz portfelja zatvorenih investicionih fondova.
“Otvoreni fondovi su prirodno prisiljeni da trguju na tržištu ako žele opstati, dok su zatvoreni fondovi postali neformalne holding kompanije koje čuvaju svoj portfelj. Tako u FBiH imate situaciju da se dionicama na kotaciji ne trguje osam-devet dana. Takva situacija se mora promijeniti ako hoćemo naprijed”, ukazuje Hadžajlićeva.
Berzanski analitičari ističu da se stanje na tržištu, pa tako i poslovanje otvorenih fondova, može popraviti prvenstveno vraćanjem povjerenja inostranih investitora.
“Tu mislim na razvoj korporativnog upravljanja, odnosno sprečavanja iznošenja kapitala iz akcionarskih društava kroz osnivanje povezanih društava s ograničenom odgovornošću”, kaže Dijana Ostić, direktor banjalučke brokerske kuće “KBC Securities”.
Potrebno je, takođe, kako naglašava, da vlasti usvoje strategiju za javna preduzeća, prije svega u elektroenergetskom sektoru, koja će biti u funkciji razvoja tržišta kapitala.
I region u minusu
Berzanski analitičari ukazuju da otvoreni investicioni fondovi iz zemalja okruženja koji ulažu na tržište Balkana, takođe, bilježe kumulativan pad vrijednosti udjela.
Tako su ove godine u blagom minusu slovenački fondovi “KD Balkan”, “Triglav Balkan”, “Publikum Balkan” i “MP Balkan”, te hrvatski “AC Balkan”.
“Advantis”
Na domaćem tržištu kapitala djeluje i otvoreni investicioni fond s privatnom ponudom “Advantis Qualified 1”, ali je on, za razliku od onih s javnom ponudom, namijenjen isključivo kvalifikovanim investitorima i nema obavezu javno objavljivati kretanje vrijednosti udjela. Nezavisne N.