BANJALUKA – Dok od Skupštine grada Banjaluka traže saglasnost za povećanje cijene grijanja za čak 52 odsto, „Eko toplane“ istovremeno firmi „IEE“ Banjaluka koja je njen osnivač i većinski vlasnik svaki mjesec za konsultantske usluge plaćaju 25.000, otkriva CAPITAL.
Od 1. februara 2018. godine kada je potpisan ugovor o poslovnoj saradnji između ove dvije firme „Eko toplane“ su firmi „IEE“ Banjaluka isplatile 2,4 miliona KM, a kada se na to doda PDV dođe se do cifre od preko 2,8 miliona KM.
Prema tom ugovoru iz 2018. godine u koji je CAPITAL imao uvid, „Eko toplane“ firmi „IEE“ svaki mjesec u posljednjih osam godina plaćaju 25.000 KM za ono što bi kao svoj redovan posao trebalo da radi rukovodstvo „Eko toplana“.
Naime, član 13. tog ugovora kaže da je „IEE“ dužan „Eko toplanama“ staviti na raspolaganje profesionalni menadžment koji „treba da uspostavlja poslovne veze sa subjektima koji mogu vršiti isporuke“.
Pored toga, „IEE“ za 25.000 mjesečno treba da uspostavlja poslovne veze sa „Šumama Republike Srpske“, zaključuje dugoročne strateške ugovore za isporuku energenata, zatim prenosi podatke i iskustva u vezi sa tržištem nabavke energenata, te da prenosi podatke u vezi sa mjerenjem kvaliteta energenata.
Kada je riječ o aneksu na sporni ugovor koji je potpisan 1. februara 2020. godine, on kaže da je „IEE“ dužan da pruži usluge savjetovanja u pregovaranju sa uspostavljenim poslovnim kontaktima koji mogu vršiti isporuku energenata, zatim savjetovanje u vezi sa razvojem tržišta energenata, potom savjetovanje o praćenju efikasnosti postrojenja, te podršku u vezi sa načinom prenosa toplotne energije.
Kako saznaje naš portal, poreski inspektori već nekoliko mjeseci vrše kontrolu i provjeravaju da li su odgovorna lica u ova dva preduzeća na osnovu ugovora o savjetovanju izvlačila sredstva za svoju ličnu korist, nanoseći tako štetu „Eko toplanama“.
Pored toga što se sporni ugovori odnose na poslove koji su u suštini u opisu redovnih poslovnih aktivnosti menadžmenta „Eko toplana“, osnov za sumnju da se radi o izvlačenju sredstava za ličnu korist daje činjenica da se kao odgovorna lica i članovi Upravnog odbora firme „IEE“ Banjaluka stalno pojavljuju Borko Torbica, Dragiša Zečević i Milan Štrbac. Oni su ujedno i lica ovlaštena za zastupanje „Eko toplana“, pa se na ugovorima između ovih preduzeća pojavljuju u različitim ulogama.
Osnivač firme „IEE“ Banjaluka je kompanija iz Londona „IEE Corporation Limited“ čiji je vlasnik Borko Torbica. Torbica je 2018. godine kao tadašnji direktor „Eko toplana“ potpisao pomenuti ugovor o poslovnoj saradnji sa „IEE“ Banjaluka. S druge strane, potpisnik tog ugovora kao direktor „IEE“ Banjaluka bio je Dragiša Zečević koji je danas direktor „Eko toplana“.
Dodatno zamešateljstvo u cijelu priču uneseno je u julu prošle godine kada je u Okružnom privrednom sudu u Banjaluci upisana promjena osnivača „Eko toplana“. Firma „IEE“ kao dotadašnji vlasnik 51 odsto „Eko toplana“ prenijela je nešto manje od 13 odsto vlasništva na novu firmu „IEE Energy plus“ Banjaluka, čiji vlasnici su sadašnji direktor „Eko toplana“ Dragiša Zečević i londonska kompanija „IEE Corporation Limited“ čiji je vlasnik Borko Torbica.
Grad Banjaluka ostao je vlasnik nešto manje od 49 odsto vlasništva u skladu sa ugovorom o osnivanju „Eko toplana“ iz maja 2017. godine koji su potpisali tadašnji gradonačelnik Banjaluke Igor Radojičić i tadašnji izvršni direktor „IEE“ Dragiša Zečević.
Na pitanje da li su i s kim sklapale konsultantske i ugovore o savjetovanju, kolika je vrijednost potpisanih ugovora i da li su takve vrste ugovora potpisivane sa povezanim pravnim licima iz „Eko toplana“ su dali krajnje uopštene odgovore.
„Eko toplane’ Banjaluka u okviru svog redovnog poslovanja, po potrebi angažuju konsultantske i stručne usluge koje su neophodne za obavljanje djelatnosti, unapređenje poslovnih procesa i realizaciju razvojnih i investicionih projekata. Dio tih usluga definisan je i samim strateškim ugovorom o javno-privatnom partnerstvu, kao standardan mehanizam prenosa znanja, upravljačkih modela i tehničke ekspertize“, navodi se u odgovoru.
Oni ne kriju da postoje takvi ugovori sa firmom „IEE“ Banjaluka, navodeći da su određeni ugovorni odnosi definisani još u početnoj fazi realizacije projekta javno-privatnog partnerstva i kasnije formalizovani kroz ugovor o strateškom partnerstvu.
„U tom kontekstu, angažman društva „IEE“ Banjaluka predstavlja dio unaprijed definisanog projektnog modela. Riječ je o kompaniji specijalizovanoj za oblast energetike, obnovljivih izvora energije i upravljanja sistemima daljinskog grijanja, koja kroz angažman obezbjeđuje stručnu, tehničku i operativnu podršku funkcionisanju sistema“, navode iz „Eko toplana“.
Amidžić izabrao „IEE“
Interesantno je podsjetiti da su u Komisiji za izbor strateškog partnera za izgradnju nove toplane bili tadašnji zamjenik gradonačelnika Srđan Amidžić koji je bio i predsjednik te komisije.
Pored njega, članovi komisije su bili tadašnji načelnik Odjeljenja za prostorno uređenje Slobodan Stanarević, zatim sveprisutni Siniša Kurteš, te Branko Sladojević i Nikola Aleksić.
Na javni poziv su se prijavili „IEE“, „AXIS Tehnologies“ iz Litvanije i beogradska firma „GGE“, a komisija je u aprilu 2017. godine izabrala firmu „IEE“ Banjaluka.
Oni kažu da posluju u skladu sa zakonskim propisima koji uređuju sprečavanje sukoba interesa i transparentnost poslovanja i da se svi ugovorni odnosi uspostavljaju na osnovu profesionalnih kriterijuma i poslovne potrebe, uz poštovanje važećih procedura i kontrolnih mehanizama.
„Ugovorni odnosi koji proizilaze iz strateškog ugovora o javno-privatnom partnerstvu definisani su unaprijed kroz ugovorni okvir koji je bio predmet odobravanja i nadzora nadležnih institucija“, kažu iz „Eko toplana“.
