SARAJEVO – Tokom drugog kvartala 2025. godine nastavljen je trend blagog smanjenja kamatnih stopa na ukupne novoodobrene kredite banaka, koje su na kraju drugog kvartala u prosjeku iznosile 4,74%, piše u podacima Centralne banke BiH.
Navodi se da su kamatne stope na novougovorene kredite stanovništvu ostale nepromijenjene i iznosile su 5,72% za ostale kredite, 5,68% za potrošačke i 3,81% za stambene kredite.
“Na godišnjem i kvartalnom nivou ukupni novoodobreni krediti stanovništvu porasli su za približno 12%. U segmentu nefinansijskih preduzeća prosječne kamatne stope nastavile su blago smanjenje, te je u odnosu na kraj prošle godine prosječna kamatna stopa na kredite nefinansijskim preduzećima niža za 40 baznih poena. Posebno je smanjena kamatna stopa na kredite s periodom fiksacije između jedne i pet godina, koja je na kraju drugog kvartala iznosila 3,94%. Istovremeno, i pored rasta kamatnih stopa na kredite s periodom fiksacije iznad pet godina, vrijednost novoodobrenih kredita u ovoj kategoriji je povećana. Ovi krediti sada čine gotovo 40% ukupnih novoodobrenih kredita, dok je njihova apsolutna vrijednost viša za oko 50% u odnosu na prošlogodišnji prosjek”, stoji u izvještaju Centralne banke BiH.
Rast kreditne aktivnosti
Dalje piše da ovakva kretanja ukazuju na rast kreditne aktivnosti, uz povećano interesovanje za dugoročnije finansiranje, gdje se posebno ističe rast stambenih kredita.
“Prosječna kamatna stopa na ukupne novougovorene depozite u izvještajnom periodu povećana je u odnosu na prethodni kvartal. Nakon kontinuiranog rasta u prethodnim mjesecima, u ovom posmatranom periodu zabilježeno je njihovo smanjenje u svim mjesecima drugog kvartala. U segmentima depozita s rokom između jedne i dvije godine, kao i iznad dvije godine, kamatne stope su blago povećane. Nakon stagnacije u prethodnom kvartalu, prosječna ponderisana kamatna stopa na ukupne novougovorene depozite stanovništva ponovo je porasla. Vrijednost novougovorenih depozita iznosila je 547 miliona KM, što je gotovo identično kao u prethodnom kvartalu i u skladu s prošlogodišnjim prosjekom. Kamatne stope na depozite u domaćoj valuti blago su pale, dok su kamatne stope na depozite u stranim valutama porasle”, ističe se u ovim podacima.
Previsoke kamate na kredite odobrene stanovništvu
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, rekao je za “Nezavisne novine” da, ukoliko se ima u vidu visoka stopa naplativosti kredita plasiranih stanovništvu, što se u bankarskim bilansima manifestuje kroz malo učešće takozvanih NPL- ova, može se izvesti zaključak o previsokim kamatama na kredite odobrene stanovništvu.
“Takođe, podatak da mikrokreditne organizacije koje se dijelom zadužuju kod banaka i plasiraju kredite po znatno višim stopama imaju isto visok procenat naplate ukazuje na pretjeranu percepciju rizika banaka prilikom kreditiranja stanovništva. Visok nivo naplate upućuje na niži rizik te bi stoga kamatne stope trebalo da budu niže”, istakao je Mlinarević.Nezavisne