SARAJEVO – Ukupni depoziti domaćih sektora su krajem jula iznosili 35,64 milijarde KM i u odnosu na jun povećani su za 1,12 milijardi KM ili 3,2 odsto, navodi se u podacima Centralne banke BiH.
Kako piše u ovim podacima, povećanje depozita na mjesečnom nivou registrovano je kod sektora stanovništva za 212,1 milion KM ili 1,2 odsto.
“Kod privatnih preduzeća porasli su za 71,9 miliona KM (0,9%), kod nefinansijskih javnih preduzeća za 80,4 miliona KM (4,4%), kod vladinih institucija za 729,9 miliona KM (17%) i kod ostalih domaćih sektora za 21 milion KM (1%)”, stoji u podacima.
Tako je godišnja stopa rasta ukupnih depozita u julu ove godine iznosila 9,6 odsto, što je u apsolutnom iznosu 3,13 milijardi KM.
“Godišnji rast depozita registrovan je kod sektora stanovništva za 1,9 milijardi KM (11,4%), kod privatnih preduzeća za 486,9 miliona KM (6,4%), kod vladinih institucija za 675,5 miliona KM (15,6%) i kod ostalih domaćih sektora za 148,6 miliona KM (7,8%). Depoziti su na godišnjem nivou smanjeni kod nefinansijskih javnih preduzeća za 73,4 miliona KM (3,7%)”, istakli su iz Centralne banke BiH.
Dodali su da su devizne rezerve Centralne banke BiH na kraju jula ove godine iznosile 17,67 milijardi KM i na godišnjem nivou su povećane za 1,23 milijarde KM ili 7,5%.
Kada su u pitanju ukupni krediti domaćim sektorima, oni su krajem jula iznosili 27,47 milijardi KM i u odnosu na prethodni mjesec zabilježeno je povećanje kredita od 128,8 miliona KM (0,5%).
Godišnja stopa rasta ukupnih kredita u julu 2025. godine iznosila je 9,8%, nominalno 2,45 milijardi KM.
“Godišnji rast kredita registrovan je kod sektora stanovništva za 1,34 milijarde KM (10,7%), kod privatnih preduzeća za 680,5 miliona KM (6,5%), kod vladinih institucija za 198,5 miliona KM (16,4%), kod nefinansijskih javnih preduzeća za 144,7 miliona KM (24,4%) i kod ostalih domaćih sektora za 81,7 miliona KM (29,2%)”, kazali su iz Centralne banke BiH.
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, rekao je za “Nezavisne novine” da ukoliko posmatramo sa stanovišta agregatnih veličina možemo zaključiti da je rast kreditnih plasmana određen rastom depozita.
“Drugim riječima, građani su više novca deponovali u banke nego što su ih povukli kroz kredite. Razloge rasta depozita pronalazimo u povećanju nominalnih zarada i rastu doznaka od dijaspore. Usljed inflatornih kretanja jedan dio građana svoje životne troškove pokriva kroz kreditne pozajmice, dok se drugi dio zadužuje za kupovinu trajnih potrošnih dobara i rješavanje stambenog pitanja. Kao rezultat rasta cijena stanova, kao i trajnih potrošnih dobara, raste i vrijednost kreditnog zaduženja. Na taj način možemo objasniti mehanizam kreditno-depozitnih kretanja”, objašnjava Mlinarević.
Ekonomista Radmila Grbić kaže da se prema zvaničnim informacijama Centralne banke BiH najveći rast depozita u julu odnosio na rast depozita vladinih institucija (17%) i nefinansijskih javnih preduzeća (4,4%).
“Razlog može biti veći priliv sredstava od indirektnih poreza ili međunarodnih kredita, a istovremeno smanjena budžetska potrošnja. U ljetnim mjesecima se u BiH obično realizuje veći priliv od indirektnih poreza jer se povećava potrošnja (veći promet roba i usluga usljed povećanja obima turizma i veći prilivi iz dijaspore). Nakon što Uprava za indirektno oporezivanje izvrši raspodjelu prihoda, sredstva ostaju na računima budžetskih korisnika (država, entiteti, kantoni, opštine). Takođe, isplate tranši međunarodnih kredita dovode do povećanja stanja na računima vladinih institucija”, ističe Grbićeva.
Dodaje da se u manjem dijelu povećanje u julu odnosilo i na povećanje depozita stanovništva, koje je zabilježilo rast od 1,2% u odnosu na jun. “I pored toga što su kamatne stope na depozite na niskom nivou, građani vjerovatno iz osjećaja sigurnosti i dalje u najvećoj mjeri štede u bankama, tako da imamo dugoročni trend rasta depozita stanovništva. Razlozi zašto se i dalje najveći dio novca štedi u bankama su slabo razvijeno domaće tržište kapitala, nizak nivo edukacije građana i slaba informisanost o mogućnostima ulaganja na strana tržišta, ali i manji rizik štednje u bankama u odnosu na ulaganja u akcije ili obveznice”, zaključila je Grbićeva. Nezavisne novine