NJUJORK – Njujorška berza pretrpjela je nekoliko udaraca posljednjih dana, povezanih s Trampovim carinama, sezonskim faktorima, ali i zabrinutošću da američki potrošači popuštaju.
U istoriji američkih berzi, februar je u postizbornoj godini u prosjeku najgori mjesec, a i ovog puta dominirala je crvena boja, iako je berza bilježila rast u prvoj polovini mjeseca. S&P 500 dostigao je rekordnu vrijednost 19. februara, da bi potom, usred sve veće volatilnosti, uslijedio preokret i pad ispod psihološki važne granice od 6000 poena.
U prošloj sedmici taj indeks je (uz pad IT sektora od četiri odsto) izgubio procenat vrijednosti, iako su znatno veći gubici ublaženi ohrabrujućim završetkom trgovanja u petak. Investitori su prvo negativno reagovali na spor između Trampa i Zelenskog, a potom su zanemarili ovu diplomatsku zavrzlamu.
Nedavni makroekonomski podaci u SAD-u su mješoviti. Indeks PCE cijena za ličnu potrošnju, najvažnija mjera inflacije prema američkoj centralnoj banci (Fed), porastao je za 2,5 odsto na godišnjem nivou u januaru, dok je u decembru iznosio 2,6 odsto.
Zabrinjavajući januarski pad potrošnje iznosio je 0,2 odsto u odnosu na decembar, odnosno 0,5 odsto kada se uzme u obzir inflacija, što predstavlja najveći pad od februara 2021. S obzirom na to da potrošnja čini dvije trećine američkog BDP-a, ovakvi podaci izazivaju zabrinutost.
Loše vijesti dolaze i s tržišta nekretnina. Prodaja starijih kuća pala je na najniži nivo u posljednje dvije decenije, dok više carine na čelik i aluminij dodatno povećavaju cijene nekretnina. Istovremeno, Freddie Mac, jedan od ključnih igrača na tržištu hipotekarnih kredita, upozorava da je broj dužnika koji kasne s otplatama kredita čak i veći nego tokom finansijske krize 2008. godine.
Rastući pesimizam primjetan je i kod malih investitora. U sedmici do 27. februara, prema istraživanju Američkog udruženja maloprodajnih investitora, samo 19 odsto privatnih ulagača bilo je optimistično, što je najniži nivo u gotovo dvije godine.
Više od 60 odsto investitora bilo je “medvjedastog” raspoloženja, odnosno očekivalo je pad cijena akcija u narednih šest mjeseci. Da je uzbuđenje splasnulo pokazuju i padovi vrijednosti nekih dionica koje su ranije bilježile snažan rast: CleanSpark je pao za više od 60 odsto, MicroStrategy za skoro 50 odsto, Tesla (čija je tržišna vrijednost pala ispod trilion dolara) za 40 odsto, Palantir za više od 30 odsto, Nvidia za gotovo 20 odsto.
Nije pomogla ni Nvidijina najava snažnog kvartalnog profita (+72% u odnosu na prethodnu godinu) i prihoda (39,3 milijarde dolara, što je rast od 78%). Kineski „low-cost igrač“ DeepSeek za sada ne ugrožava Nvidiju, ali investitori postaju sve zahtjevniji, ukazujući na nižu bruto maržu koju Nvidia predviđa za tekući kvartal (71%, dok su analitičari očekivali nekoliko procenata više), kao i na sporiji rast prihoda iz segmenta data centara.
Dionice Nvidije pale su u četvrtak (dan nakon objave rezultata) za više od osam odsto, čime je tržišna kapitalizacija ovog proizvođača čipova ključnih za razvoj vještačke inteligencije pala ispod 3 biliona dolara (samo je Apple ostao iznad te granice). Izvršni direktor Nvidije, Jensen Huang, ostao je optimističan, naglašavajući veliki interes za njihov novi Blackwell čip, koji je kompaniji donio prihod od 11 milijardi dolara.