BEOGRAD – Procjenjuje se da je ukupan broj poslova u Srbiji koji će u budućnosti biti izložen potpunoj automatizaciji kroz vještačku inteligenciju (AI) 70.000, dok je broj onih kojima bi AI trebalo da značajno pomogne u obavljanju aktivnosti nešto manji od 400.000.
To znači da je broj onih kojima bi AI trebalo da pomogne 17 odsto od ukupnog broja registrovanih zaposlenih, a žene su pod znatno većim rizikom gubitka poslova pod uticajem AI od muškaraca, navodi se u analizi Fondacije za razvoj nauke (FREN).
Kako je istaknuto, najveći procenat radnih zadataka koji će biti izloženi mogućnosti automatizacije primjenom AI tehnologije nalazi se u grupi zanimanja administrativni službenici (82 odsto), inženjeri, stručni saradnici i tehničari (27 odsto), i stručnjaci i umetnici (26 odsto).
U Srbiji, kao i u drugim zemljama svijeta, kreatori javnih politika će morati da prilagode aktivnosti planiranja radne snage, edukacije i procesa doživotnog učenja i usluga socijalnih sigurnosnih mreža, uticaju veštačke inteligencije kako bi upravljali promjenama koje dolaze.
„Da bi potpuna analiza vjerovatnog uticaja vještačke inteligencije na tržište rada u Srbiji bila moguća, time i definisanje javnih politika, potrebno je prije svega obezbijediti podatke o broju zaposlenih na četiri cifre međunarodne standardne klasifikacije zanimanja. Ove podatke trebalo bi da pruža Republički zavod za statistiku, na osnovu podataka Centralnog registra obaveznog socijalnog osiguranja, ali ti podaci ipak nisu dostupni, odnosno ne postoje“, navodi se u analizi FREN-a
Dodaje se da potreba za obradom, analizom i upravljanjem ogromnih količina podataka, koja je omogućena tehnologijom AI, zahtijevaće angažovanje IT osoblja sa posebnim setom vještina čime se otvaraju nova radna mjesta pod uticajem tehnologije AI.
Prema izvještaju McKinsey procenat ispitanih kompanija koji je usvojio AI tehnologiju makar u jednoj oblasti poslovanja porastao je sa 20 odsto od 2017. godine na 50 odsto u 2022. godini.
Za Srbiju učešće ukupnog broja zaposlenih koji će biti pod potencijalnim značajnim uticajem unapređenja obavljanja posla iznosi 13,5 odsto, odnosno nešto više od 388.000 zaposlenih, dok je procenat onih čiji će se poslovi potencijalno potpuno automatizovati iznosi 2,4 odsto, odnosno nešto više od 69.000 zaposlenih.
U analizi FREN-a je navedeno da će, pored potencijalne potpune automatizacije poslova, razvoj i implementacija vještačke inteligencije dovesti do stvaranja novih poslova, odnosno novih zanimanja kao što su inženjeri modela i inženjeri za zadatke koji će fino podešavati modele i razvijati efikasnije algoritme.
Novi poslovi biće i oni kao što su dizajneri interfejsa i interakcije koji će prilagoditi sisteme različitim korisničkim uslovima i kreatori sadržaja za vještačku inteligenciju koji će brzo stvarati raznovrstan dubinski sadržaj.
Pored toga, tu su i kustosi i treneri podataka koji će osigurati kvalitetne podatke za obuku AI sistema, kao i specijalisti za etiku i upravljanje koji će nadgledati integritet podataka i osigurati da AI sistemi djeluju u skladu s etičkim standardima.