ESKILSTUNI – I dok se širom svijeta otvaraju konvencionalne prodavnice ili prodaja prebacuje na online kanale, u Švedskoj je rođena potpuno nova ideja prodaje, koja ne samo da unosi revoluciju u kupovinu, već je i dokaz da cirkularna ekonomija može biti profitabilna.
U švedskom gradu Eskilstuni otvoren je ReTuna Återbruksgalleria – prvi reciklažni trgovački centar na svijetu, u kojem je sve što se prodaje reciklirano ili ponovo iskorišteno, ili je proizvedeno organski i održivo.
Trgovački centar je otvoren u avgustu 2015. godine, a funkcioniše tako što posjetioci mogu jednostavno razvrstati materijale koje žele baciti u odgovarjuće kontejnere, a zatim u depou centra, koji se zove „Returen“, ostaviti igračke, namještaj, odjeću, ukrasne predmete i elektronske uređaje koji se mogu ponovo koristiti.
U depou osoblje iz AMA (opštinske jedinice Eskilstune za aktivnosti, motivaciju i rad) vrši početnu selekciju predmeta – šta je upotrebljivo, a šta nije. Nakon toga se predmeti distribuišu u reciklažne prodavnice unutar centra. Zaposleni u prodavnicama zatim vrše drugu selekciju, birajući šta će popravljati, obnavljati, prepravljati, doraditi – i na kraju prodavati. Na taj način materijali dobijaju novi život.
Ekonomija tog modela pokazala se održivom. Već 2018. godine ReTuna je ostvarila promet od 11,7 miliona švedskih kruna prodajom isključivo recikliranih i obnovljenih proizvoda. Uz to, centar je otvorio više od 50 radnih mjesta – većinom u sektoru obrade, popravke i dizajna, a ne u klasičnoj maloprodaji.
Kako navide na svojoj stranici, ReTuna je više od običnog tržišta. U njenim prostorima održavaju se radionice, predavanja, dok Narodna visoka škola Eskilstuna Folkhögskola provodi jednogodišnji program „Recycle Design – Återbruk“ kroz koji se mladi dizajneri uče kako da stvaraju nove proizvode iz starih materijala. Na taj način centar ne prodaje samo robu, već i ideju: da je otpad sirovina, a ne kraj lanca vrijednosti. takođe, u kafiću Returama nude se organski ručkovi i peciva, prenosi Forbes.
Vlasništvo centra
ReTuna Återbruksgalleria i Retuna Återvinningscentral vodi opštinska kompanija Eskilstuna Energi och Miljö (EEM), zadužena za vođenje konkurentnih organizacija u sektoru energetike i okoline.
Kada je opština odlučila dati još veći doprinos u misiji stvaranja zelenog grada, nastala je ideja trgovačkog centra sa „klasičnim“ prodavnicama, ali s asortimanom proizvoda koji su ponovo iskorišteni i unaprijeđeni, a što su na kraju podržali lokalni političari. Izgradnja trgovačkog centra počela je 2014.godine , a otvoren je već naredne.