BANJALUKA, Na pijacama i autobuskim stanicama širom Srpske šverceri i dalje nude cigarete bez akcizne markice ili s obilježjem druge zemlje po cijeni nižoj za oko 20 odsto u odnosu na onu u prodavnicama. 
Ovaj problem posebno je izražen u Banjaluci, između ostalog, na gradskoj “Tržnici”, gdje nekoliko prodavaca paklice cigareta izvlače iz rukava ili neutralnih kutija i kesa.
U to se uvjerila i ekipa “Glasa Srpske”, koja je prethodnih dana posjetila banjalučku pijacu, gdje je kupila dvije kutije cigareta, jednu bez akcizne markice, a drugu s obilježjem Crne Gore.
U razgovoru sa prodavcima voća i povrća na banjalučkoj pijaci saznali smo da šverceri cigaretama svakodnevno zgrću novac, jer uspiju prodati mnogo kutija u toku dana.
– Mnogi građani godinama kod njih dolaze i kupuju, jer je jeftinije nego u kioscima i prodavnicama. Posebno je velika potražnja otkad su cigarete poskupjele, pa je švercerima procvjetao posao – rekla je jedna od prodavaca voća i povrća, koja nije željela da joj objavimo ime.
O kojim se tačno količinama prokrijumčarenih cigareta radi nismo uspjeli saznati, kao ni na koji način takve cigarete stižu u RS. Time je potvrđeno da crno tržište cigareta i dalje postoji i da se neko pokušava bogatiti izbjegavajući plaćanje poreza državi.
U Inspektoratu RS ističu da je za prvih šest mjeseci ove godine tržišna inspekcija u oblasti trgovine obavila više od 2.000 kontrola, ali da ni u jednom slučaju nije zatekla prodaju cigareta bez dokaza o porijeklu.
– Kada je riječ o kontroli lokalnih pijaca i tržnica, kao i uličnih prodavaca, nadzor prioritetno vrši opštinska, odnosno gradska tržišna inspekcija jedinice lokalne samouprave – poručili su u Inspektoratu.
U Gradskoj upravi Banjaluka ističu da tržišna inspekcija za proteklih godinu i po na području grada nije oduzela nijednu paklicu cigareta bez markica ili sa markicama druge države.
– Inspekcija je u proteklom periodu jedino oduzela oko 30 kilograma rezanog duvana, te je tom licu izdala prekršajne naloge – poručili su u Gradskoj upravi Banjaluka.
Pune ruke posla, po svemu sudeći, ima Uprava za indirektno oporezivanje BiH. Za prvih šest mjeseci, prilikom dubinskih kontrola i organizovanih akcija, službenici UIO privremeno su oduzeli 28.862 paklice cigareta koje nisu bile obilježene odgovarajućim akciznim markicama.
– Takođe, u akcijama širom BiH službenici UIO oduzeli su i 39.628 paklica ručno punjenih cigareta sitno rezanim duvanom. Osim toga, oduzete su i značajne količine duvana koji se prodavao na crnom tržištu i to 28.240 kilograma u vrijednosti 1,7 miliona KM – rekli su u UIO.
Dodali su da su prilikom sprovedenih aktivnosti na terenu privremeno oduzete i četiri mašine za rezanje duvana.
Predsjednik Asocijacije samostalnih trgovaca regije Banjaluka Bogdan Marjanović ističe da nadležna inspekcija hitno mora stati u trag švercu cigareta, posebno na banjalučkoj “Tržnici”, gdje ih ima desetak.
– Imam osjećaj da država i inspekcijski organi nisu baš toliko zainteresovani da stanu u kraj uličnim švercerima cigareta, koji se uopšte ne kriju – rekao je Marijanović.
“Stop švercu”
Iz UIO BiH podsjećaju da stanovnici RS, ukoliko kupe cigarete bez akciznih markica, to mogu prijaviti pozivom na telefonski broj 080-020-607. Istakli su da je riječ o akciji “Stop švercu”, a svi pozivi su besplatni i anonimni.
Naglasili su da su cigarete bez markica falsifikovane i da nisu prošle kontrolu.
Podaci UIO o oduzetim cigaretama i duvanu
2016. godine (podaci za šest mjeseci)
– 28.862 kutije cigareta
– 39.628 kutija ručno pravljenih cigareta
– 28.240 kilograma duvana
2015. godina
– 324.220 kutija cigareta
– 22.466 kilograma duvana
2014. godina
– 24.230 kutija cigareta
– 1.413,43 kilograma duvana
2013. godina
– 59.567 kutija cigareta
– 246,34 kilograma duvana
Prihodi od akciza na duvan i duvanske prerađevine (po godinama) – (uklopiti u sliku: prihodi od cigareta)
2009. – 449,4 miliona KM
2010. – 556,0 miliona KM
2011. – 716,3 miliona KM
2012. – 758,4 miliona KM
2013. – 727,1 miliona KM
2014. – 757,9 miliona KM
2015. – 811,6 miliona KM Glas Srpske