MOSKVA, Turkmenija namjerava da spriječi ruski “Gasprom” da zarađuje na reeksportu njenog gasa u Evropu i to će predvidjeti u novim ugovorima, čije će uslove dvije zemlje početi da usaglašavaju poslije 20. oktobra, prenosi moskovski dnevnik “Vedomosti”.
“Turkemija očekuje da će Rusija do kraja oktobra obnoviti kupovinu njenog gasa”, izjavio je potpredsjednik nacionalne kompanije “Turkmengas” Redžep Širijev.
Rusija, koja je kupovala od Turkmenije oko 50 milijardi kubnih metra gasa godišnje, obustavila je uvoz u aprilu, poslije eksplozije na magistralnom gasovodu.
Iako je cjevovod ubrzo popravljen transport gasa nije obnovljen, jer je udio ruskog holdinga na evropskim tržištima u prvom polugodištu zbog krize opao na 18 odsto sa dotadašnjih 25 procenata, tako da je u izvozu sve više učestvovao centralnoazijski gas, što je u velikoj mjeri smanjilo prihode “Gasproma”.
“Vedomosti” podsjećaju da je “Gasprom” svojevremeno, u cilju sprječavanja preprodaje i stvaranja konkurencije, takođe uvodio zabranu reeksporta svog gasa, ali je od 2001. godine, poslije primjedbe Evropske komisije, tu zabranu povukao iz evropskih ugovora, zadržavši ih u izvozu u ZND.
Za Turkmeniju je to odlična pregovaračka pozicija, smatra direktor konsalting kompanije ” East European Gas Analyses” Mihail Korčemkim, koji ukazuje da Ašhabad želi da prodaje svoj gas po evropskoj cijeni. Njegov cilj je ili da dobije od Rusije pravo na tranzit preko njene teritorije direktno do Evrope, ili da ga po visokoj cijeni prodaje “Gaspromu”.
Teško se može očekivati da će Rusija odobriti tranzit turkmenijskog gasa, a “Gasprom” takođe može da se protivi i drugoj varijanti. Gas iz centralne Azije holding izvozi ne plaćajući izvoznu carinu (30 odsto cijene gasa), pri čemu uštedi oko 1,9 milijardi dolara godišnje.
Ukoliko Ašhabad zabrani ruskom holdingu reeksport, turkmenijski gas će se prodavati na ruskom tržzištu, a ruski izvoziti, ali uz plaćanje izvoznih carina.
Menadžer “Gasproma” je ranije rekao da bi 2010. godine holding mogao da kupi do 30 milijardi kubnih metara gasa. Prosječna evropska cijena se procjenjuje na preko 300 dolara, što je već 2,7 milijardi dolara prihoda u ruskom budžetu od izvozne carine.
Prošle godine “Gasprom” je od Turkmenije kupovao gas po prosječnoj cijeni od 145 dolara za hiljadu kubnih metara, a u prvom ovogodišnjem tromjesečju, pripremajući se na prelazak na evropsku cijenu, ponudio je 375 dolara, ali nije izdržao tako visoke troškove.
Kako ne bi izgubio Ašhabad, koji je počeo da aktivno sarađuje sa Evropom, ruski “Gasporm” bi morao da ponudi oko 218 dolara za hiljadu kubnih metara za isporuke u idućoj godini.
Turkmenija će spriječiti Rusiju da zarađuje na njenom gasu
