ATINA, Čelnici evrozone pokušavaće tokom predstojećeg vikenda da pronađu rješenje za dužničku krizu u Grčkoj, gdje su vodeći sindikati juče, nezadovoljni mjerama štednje vlade u Atini, održali novi 24-časovni štrajk, koji se pretvorio u nasilje na ulicama grčke prestonice.
Oko 5.000 policajaca, uključujući na stotine onih obučenih za razbijanje demonstracija, pokušalo je da obuzda bijes više od 20.000 demonstranata okupljenih na Trgu Sintagma. Demonstranti su se sukobili s policijom, koja je bacila suzavac pošto su mahom mladi učesnici protesta bacali „Molotovljeve koktele“ na pripadnike službe bezbjednosti. Specijalne snage policije pokrenule su veliku operaciju u centru Atine kako bi spriječili demonstrante da blokiraju zgradu parlamenta.
Uslov EU i MMF za nastavak pomoći Grčkoj je velika štednja iz državnih fondova, na koju pobunjeni Grci ne žele da pristanu. U okviru EU još ne postoji dogovor o isplati druge tranše od 12 milijardi evra u okviru već dogovorenih 110 milijardi evra vrijedne pomoći Grčkoj, a upravo bi Brisel trebalo da ubijedi MMF da Atini isplati svoj udio u ovoj tranši narednog mjeseca. Svjetski mediji pominju više scenarija ishoda grčke krize, uključujući i restrukturiranje duga Grčke, što bi moglo da ima posljedice po uzdrmane ekonomije Irske i Portugala, ali i bankrot kojim bi vlasti u Atini vratile drahmu, devalvirale njenu vrijednost i tek za desetak godina ponovo konkurisale za ulazak u evrozonu.
Bankrotu Grčke se kao najgoroj mogućoj opciji otvoreno protivi Žan-Klod Triše, predsjednik Evropske centralne banke (ECB), ali i njegov već imenovan nasljednik Mario Dragi. Prema Dragiju, grčki bankrot bi mogao da pokrene lančanu reakciju, ali mu ni opcija restrukturiranja duga nije prihvatljiva. On tvrdi da je Italija 1992. bila u gorem položaju nego Grčka danas, pa nije bankrotirala. Lorenco Bini Zmagi, član Izvršnog odbora ECB, kaže da Grčka nema potrebe da proglašava bankrot pošto posjeduje imovinu čija je tržišna vrijednost 300 milijardi evra, što otprilike odgovara dugovima ove države.
– Grčka bi trebalo da bude smatrana solventnom i trebalo bi od nje tražiti da servisira dugove. Restrukturiranje bi trebalo da bude samo posljednja opcija kada postane jasno da zemlja dužnik ne može da otplati dugove – smatra Bini Zmagi.
Od sredine 19. vijeka do danas platnu nesposobnost proglasilo je približno 200 država, uglavnom manje razvijene latinoameričke i afričke države. Među novijim primjerima je bankrot Argentine 2002, kad je ta država objavila da neće otplaćivati dugove, a bila je kažnjena zabranom učestvovanja na međunarodnom tržištu kapitala.
Jorgos Papandreu, premijer Grčke, izjavio je juče da je ovo istorijski trenutak za Grčku i pozvao na nacionalno razumijevanje za vladin program štednje, koji bi trebalo da izvede zemlju iz nezapamćene ekonomsko-političke krize.
Rejting gori od Pakistana
Strahove da produbljivanje grčke krize može ipak da vodi u bankrot i ugrozi cjelokupnu evrozonu pojačao je u međuvremenu novi pad kreditnog rejtinga Grčke. Prema Agenciji “Standard&Poor”, kreditni rejting te zemlje pao je sa nivoa B na nivo CCC, što je ispod rejtinga država poput Pakistana, Ekvadora i Granade. Skoro istovremeno međunarodna agencija za kreditne rejtinge “Mudis” upozorila je da bi mogla da snizi rejtinge tri najveće francuske banke zbog njihove izloženosti grčkom dugu. “Mudis” je ukazao na to da bankama “BNP Pariba” i “Kredi agrikol” prijeti sniženje rejtinga za jedan stepen, a “Sosijete ženeral” za dva stepena. Blic