BANJALUKA, Republika Srpska zadužuje se za 300 miliona dolara, odnosno oko 511 miliona maraka. Odluka Vlade o prihvatanju zaduženja objavljena je u Službenom glasniku Republike Srpske, a kreditor je američki investicioni fond Global Bancorp Commodities & Investment.
Vlada će novac trošiti za popunjavanje rupa u budžetu ili, kako je navedeno, za dokapitalizaciju IRB-a. Namjena sredstava nije jasno određena jer je ostavljena mogućnost da se koristi za budžetsku potrošnju u ovoj i sledećoj godini „i/ili dokapitalizaciju Investiciono razvojne banke“.
Najnovijem zaduženju Republika Srpska bi mogla da probije zakonski limitirano zaduženje od 60 odsto BDP. Ukupan dug Srpske je još na kraju prošle godine bio 57 odsto BDP, ne računajući zaduženja Fonda solidarnosti.
Kako bi to izbjegla, Vlada je odlučila da sredstva povlači u tranšama.
„Kreditna sredstva realizovaće se u tranšama u skladu sa odlukama Narodne skupštine o dugoročnom zaduženju RS za 2015. i 2016. godinu. U 2015. godini ukupno povlačenje kreditnih sredstava ne može biti veće od maksimalnog iznosa predviđenog Odlukom o dugoročnom zaduženju RS za 2015. godinu“, navodi se u Odluci Vlade.
Finansijskom injekcijom omogućava se IRB-u da dokapitalizuje posrnulu Banku Srpske, koju je već najavljivao predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik.
Uslovi
– Rok otplate tri godine od dana povlačenja svake tranše
– Period odgode plaćanja tri godine, uz moguće produženje za još tri
– Kamatna stopa: Tri odsto
– Zatezna kamata: Jedan odsto
– Valuta isplate: Dolar.
Na domaćem finansijskom tržištu kažu da zaduženje sa kamatom od tri odsto, uz trošak konverzije dolara u konvertibilnu marku, te potencijalni rizik od promjene valutnog kursa, uopšte nije jeftino kako se čini na prvi pogled. „Na međunarodnom finansijskom tržištu se mogu naći sredstva sa znatno manjom kamatom, jer se radi o značajnom iznosu na duži period. No, očito da je ovde Vladi bilo bitno da dobije grejs period otplate od tri godine“, kažu stručnjaci.
Za potpisivanje ugovora o dugoročnom zaduženju zadužen je ministar finansija Republike Srpske Zoran Tegeltija.
Vlada je još u prošlu srijedu donijela odluku da se ide u kredit, uz konstataciju da su uslovi povoljni.
Više podataka o američkom fondu drži se u tajnosti, ali i na internetu se može pronaći vrlo malo podataka, osim da im je sjedište u San Diegu u Kaliforniji.
Direktor je Alexandar Vasiliev. Global Bancorp je početkom ove godine bezuspješno pokušao da kupi Novu kreditnu banku Maribor. GBCI je najavljivao da je spreman da plati “najmanje” 250 miliona evra plus sto miliona za dokapitalizaciju. „
“Fond GBCI, nema čak ni vlastitu web stranicu, a iz registra je jasno vidljivo da je formiran prije samo godinu dana“, pisale su uticajne slovenačke novine Delo.
Siniša Vukelić
