BEOGRAD, Srbija je, gledajući statističke ekonomske parametre, evropski rekorder po stopi inflacije od 10,3 odsto, depresijaciji dinara u odnosu na evro. Rekorder je i po najnižim platama. Po stopi nezaposlenosti od 20 odsto Srbija spada u pet najgorih evropskih zemalja.
Za utjehu je podatak da je Srbija jeftinija od većine zemalja u regionu, ali s druge strane, nije ni blizu vrhu po kvalitetu te iste robe. Razlog ovakvoj statistici, po mišljenju stručnjaka, jeste loša ekonomska politika svih vlada od 2001.
Međutim, najstrašniji je podatak što obični građani u Srbiji žive još gore nego što to ova crna statistika kaže. Prema mišljenju ekonomiste Mlađena Kovačevića, ekonomski model koji se primjenjivao od 2001. godine, zasnovan na nagloj liberalizaciji uvoza i vještačkom jačanju dinara, pukao je kao balon.
Kovačević navodi da je “upravo forsiranje takvog modela dovelo do toga da statistička slika Srbije bude takva kakva jeste. Na prvi pogled, statistika nam nije toliko loša ako se uzme u obzir cjelokupna kupovna moć, odnosno visina potrošačkih cijena i primanja. Međutim, stopa nezaposlenosti od 20 odsto je ogromna”.
“Pored tolikog broja nezaposlenih, treba imati u vidu da u Srbiji živi veliki broj penzionera sa malim primanjima. Treba ukalkulisati i da uz svakog nezaposlenog ide po nekoliko ljudi bez primanja, bilo da su to djeca ili, recimo, domaćice koje nikada nisu ni radile. U potpunosti razumijem građane kojima se čini da lošije žive od onoga što im statistika kaže. Pa, doskora su u računanje inflacije ulazili proizvodi koji se uopšte masovno ne kupuju u vremenima kakva su naša”, objašnjava on.
Prema njegovim riječima, novi model privrednog rasta zasnovan na izvozu ili jačanju industrije ne može da se sprovede preko noći.
“Eventualnom prodajom Telekoma, čemu se protivim, kratkoročno se rješavaju neki problemi, ali to nije domaćinsko poslovanje. Plastično rečeno, pravi domaćin nikada ne prodaje najplodniju njivu, sem ako nije ucjenjen ili ako mu je neko bolestan”, zaključuje Kovačević.
Profesor ekonomije na Filozofskom fakultetu Miodrag Zec kaže da je statistika Srbije djelimično ovakva zato što vlast nikada nije bila sa strane šaltera na kojoj su građani, a i ne namjerava da bude.
On kaže da “Srbija zaista spada u vrh zemalja Evrope koje imaju problematičnu ekonomiju. Ono što je donekle pomagalo da se Srbija nosi sa ovako lošom statistikom, kao što je veza sa selom, rezerve deviza i povlašćene cijene struje i nekih komunalija, polako nestaje i tek onda će nastati problemi”.
“Većina problema rješavana je prilivom kapitala kojeg sada nema. Nije dovoljno zadati samo dobre ciljeve već ih treba realizovati. No, vlada često donosi niz kontradiktornih mjera koji ne idu u prilog zadatim ciljevima”, objašnjava Zec.
Profesor na Megatrend univerzitetu Vladimir Vučković objašnjava da je “statistika Srbije zaista loša i djelimično prikazuje kakva nam je situacija kada je riječ o stanju u privredi, ali i o standardu građana. Ipak, veoma je opasno nekritički se samo baviti brojkama. Kurs od početka krize jeste drastično depresirao, ali da nije bilo toga pad BDP-a bio bi mnogo veći, a samim tim i standard građana još niži”.
“Srbija ima veliku stopu inflacije, ali treba znati i koje bi bile posljedice politike vještačkog održavanja cijena na niskom nivou. U tom slučaju imali bismo nestašicu brojnih proizvoda ili gubitak proizvođača na tržištu. Dakle, brojke moraju da se gledaju, ali ne smiju nekritički da se analiziraju”, navodi on. Blic