VAŠINGTON, Američki predsjednik Džordž Buš razgovaraće danas sa francuskim kolegom Nikolasom Sarkozijem i predsjednikom Evropske komisije Žoze Manuel Barosom o mogućnostima da se izbjegne pogoršanje finansijske krize i potpuno izmjene globalni ekonomski propisi.
Iako Baroso stiže u Kemp Dejvid sa mandatom kolega iz EU da potpuno prepravi svjetski finansijski sistem, Bijela kuća je već saopštila da neće biti prijedloga za novu finansijsku politiku, niti će biti određen novi datum ili lokacija samita svjetskih lidera na kome bi, kako se nada francuski predsjednik, bile usvojene nove dalekosežne reforme.
Sarkozi i kanadski premijer Stiven Harper pozvali su na međunarodni samit do kraja 2008. godine radi koordinacije hitnog odgovora na svjetsku finansijsku krizu, najgoru od Velike krize u SAD tokom 30-tih godina prošlog vijeka.
“Svijet se suočava sa najgorom ekonomskom i finansijskom krizom od 30-tih. Moramo da razmotrimo uloge, kako smo došli u ovu situaciju, ko je odgovoran i šta se dogodilo”, rekao je Sarkozi na samitu zemalja u kojima se govori francuski jezik u Kvebeku.
On je dodao da se lekcije moraju naučiti i da se svijet mora promijeniti.
Sarkozi je upozorio da svijet ne može da vodi ekonomiju 21. vijeka instrumentima ekonomije 20. vijeka.
“Aktuelna kriza mora nas natjerati da ponovo izgradimo osnove kapitalizma. To posebno podrazumijeva napuštanje mita o svemogućnosti tržišta. Moramo da nađemo ravnotežu između države i tržišta”, rekao je Sarkozi.
Buš je u petak branio svoj finansijski plan pomoći od 700 milijardi dolara, koji uključuje 250 milijardi za kupovinu dionica u vodećim bankama, i naglasio da je intervencija bila neophodna da se zaštite slobodna tržišta.
“U nekim normalnim okolnostima ja bih se lično usprotivio ovim mjerama, ali ovo nisu normalne okolnosti”, rekao je Buš.
On je dodao da američki narod može biti miran i da su ove mjere “i dovoljno velike i dovoljno smjele da djeluju”.
U SAD stambena gradnja pala je na 6.3 odsto u septembru, što je najniži nivo od recesije 1991. godine. Gradnja je pala za 31,1 odsto u odnosu na prošlu godinu što je još jedan pokazatelj kako se raspada ovaj građevinski “balon od sapunice” koji je potresao američku privredu i doveo do globalne finansijske krize.
Stopa nezaposlenosti porasla je širom Evrope i SAD, a posebno je pogođena automobilska industrija. Analitičari predviđaju pogoršanje ekonomske situacije u razvijenim zemljama.
U međuvremenu, francuska banka “Kais deparnj” saopštila je da je izgubila 660 miliona evra u trgovinskom “incidentu”.
Neimenovani zvaničnik kompanije rekao je da je zbog ovoga otpušten direktor finansija.
Švajcarski listovi pozvali su bišve direktore bankarskog džina “UBS” da vrate bonuse, odnosno premije nakon što je država morala da interveniše da spasi banku.
“Gospodine Ospel, vratite svoje premije! Odmah!”, piše na naslovnoj stranici tabloida “Blik” u kome se poziva bivši direktor UBS-a Marsel Ospel da vrati dobijene bonuse, a koji je bio prisiljen da podnese ostavku ove godine zbog gubitka koji se mjeri milijardama zbog američke hipotekarne krize.
Ovaj naslov odslikava nezadovoljstvo javnosti u Evropi i SAD zbog masivne finansijske pomoći bankama u nevolji, čiji su šefovi stavili u džepove milione u premijama proteklih godina.