Rat je dobar za biznis

BEOGRAD, U posljednje četiri godine Tomislav Damnjanović imao je važnu ulogu u ratovima Sjedinjenih Američkih Država u Iraku i Avganistanu.
Prema zvaničnicima Ujedinjenih nacija, Damnjanović je od 2003. godine dostavio milionske količine municije, oružja, granata i drugog naoružanja vladama Iraka i Avganistana. Činjenice su to koje Damnjanović ne poriče, piše Njujork Tajms.
Njegov avion je čak korišten za transport namirnica između američkih baza u Iraku, čime su spasavani životi vojnika koji bi bili ugroženi opasnim kopnenim transportima ovom zemljom.
Ali nije uvijek bilo tako. Za Damnjanovića neočekivana promjena karijere početkom devedesetih godina obilježena je izbjegavanjem zakonskih odredbi i prodajom oružja američkim protivnicima i državama poput Libije, koje su bile pod sankcijama Ujedinjenih nacija.
Uprkos njegovim dobrim odnosima sa novim afričkim partnerima, istražioci tvrde da Damnjanović koji posluje iz Beograda nastavlja da ignoreše sankcije Ujedinjenih nacija tako što vrši dostavu oružja islamističkim grupama u Somaliji za koje UN smatraju da su povezane sa Al Kaidom. Kao i sve druge optužbe za ilegalno poslovanje, Damnjanović i ovdje poriče bilo kakvo učešće.
Detaljan izvještaj o trgovini oružjem na području istočne i južne Evrope, koji je objavio Centar za istraživanje UN sa sjedištem u Beogradu, fokusira se na Damnjanovića poredeći ga sa poznatim ruskim trgovcem oružjem Viktorom Boutom. U nedavnim intervjuima koje je dao u Beogradu, Damnjanović izgleda veoma otvoren kada je u pitanju priča o njegovoj karijeri koju u potpunosti brani.
Prema njegovoj procjeni, kompanije koje je vodio krajem devedesetih godina obavile su više od 50 letova prenoseći više od 1,5 miliona kutija cigareta sa Kipra u Crnu Goru u dogovoru sa Miloševićevom vladom i crnogorskim vlastima, a koje su dalje krijumčarene u zapadnu Evropu.
Damnjanović kaže kako on nije imao nikakvog učešća u krijumčarskom dijelu operacija.”Moj dio je bio sasvim zvaničan”, govori on i dodaje sa smiješkom: “Mislim da su morale odlaziti negdje. Ne mislim da je to bila samo Crna Gora. Trebalo bi da to znate.”
Damnjanovićev avion koji je nosio rezervne dijelove za vojne avione u Libiji 1996. godine srušio se nedaleko od Beograda. Njegov bliski poslovni partner je poginuo. Oružje koje se izvozilo bilo je namijenjeno Libiji, koja je u to vrijeme bila pod sankcijama Ujedinjenih nacija.
Tokom posljednje decenije, transport oružja bio je najveći dio njegovog poslovanja, kojim je upravljao preko niza kompanija sa sjedištem u Beogradu. Posljednju je nazvao “Tomiško” u čast pokojnog poslovnog partnera Tomislava Miškovića.
“Tokom 2002. godine Damnjanović je oružje, uključujući kalašnjikov puške, minobacače, protivpješadijske mine i milione komada municije isporučivao u Liberiju. Dokumentaciju je falsifikovao, kako bi izgledalo da pošiljke navodno idu u Nigeriju”, piše u posljednjem izvještaju. Iste godine, navodi se dalje u izvještaju istraživačkog centra, municija koju je Mišković transportovao u Ruandu bila je vjerovatno namijenjena Kongu.
“Ono što sam uradio bilo je potpuno zvanično”, izjavio je Damnjanović u odgovoru na dokumentaciju o transportu u Ruandu. “Šta neko drugi radi sa oružjem kada ono stigne tamo, njihova je stvar”, dodao je on.