BANJALUKA, Preduzeća sa službenog tržišta Banjalučke berze su u prvom polugodištu generalno pogoršala poslovne rezultate u odnosu na isti period prošle godine, što ukazuje da kriza, i pored nekih povoljnih makroekonomskih indikatora, i dalje pritišće privredu RS.
Ukupni prihod 38 preduzeća obuhvaćenih analizom, uglavnom najvećih akcionarskih društava u RS, izuzev Rafinerije nafte Brod, u posmatranom periodu povećan je za nepuni procenat, na 964,4 miliona KM, dok su rashodi istovremeno porasli za oko sedam odsto, na 930,3 miliona KM.
Time je zbirni pozitivan rezultat kompanija sa prestižnog berzanskog tržišta RS smanjen za oko 60 odsto, odnosno sa 87,3 miliona KM na 34,1 milion.
Lider po visini prihoda, uprkos padu za skoro pet procenata, i ovaj put je “Telekom Srpske” sa 231 milionom KM. Na drugo mjesto se uz rast od preko osam odsto popela banjalučka “Elektrokrajina” sa 101,1 milion KM, a slijede Rudnik i termoelektrana Ugljevik sa 58,8 miliona (povećanje za 20,5 odsto), “Unis – Fabrika cijevi” iz Dervente sa 55,7 miliona, koja je ujedno ostvarila i najveći rast od čak 235 odsto, te “Elektrobijeljina” sa 42,9 miliona, uz pad za dva procenta.
Najveći sunovrat prihoda na službenom tržištu Banjalučke berze zabilježio je RiTE Gacko i to za 67 odsto, na 39,4 miliona KM.
Važno je napomenuti da je analiza osnovnih pokazatelja poslovanja iz finansijskih izvještaja preduzeća sačinjena uz odbitak iznosa nastalih po osnovu kapitala u cilju sagledavanja što realnije slike njihovog poslovanja.
Ranko Milić, predsjednik Unije udruženja poslodavca RS, kazao je da su lošiji rezultati poslovanja najvećih akcionarskih društava očekivani.
“Ovakvi rezultati su jasan indikator neuređenog tržišta, sive ekonomije i veoma visokih negativnih efekata svjetske ekonomske krize koja kod nas tek sada dobija na svom intenzitetu, iako neki, nažalost, pokušavaju stvoriti privid da smo njome zaobiđeni”, rekao je Milić.
On je istakao da je RS zabilježila generalni pad potrošnje, te da je prisutan rast cijena ulaznih komponenti koji se može amortizovati samo povećanjem produktivnosti domaće privrede.
Ukupna dobit firmi sa prestižnog berzanskog tržišta u prvih šest mjeseci ove godine, uprkos povećanju broja profitabilnih kompanija, urušena je za 14 odsto u poređenju s istim periodom lani i iznosi 75 miliona KM.
Padu zbirne zarade najviše je doprinio “Telekom Srpske”, koji je smanjio svoju polugodišnju dobit za oko 18 odsto, ali i nekoliko preduzeća koja su poništila uspješne finansijske rezultate iz 2009, prije svih “Elektrobijeljina”, “Elektrokrajina”, “Celex”, “Tržnica” i Hidroelektrane na Trebišnjici.
Sa druge strane, nekoliko kompanija bilježi pozitivan preokret u poslovanju, kao što su RiTE Ugljevik i “Birač”, koji su ogromne lanjske polugodišnje gubitke zamijenili zaradom, u slučaju zvorničke fabrike glinice čak višemilionskom.
U “Birču” kažu da je do šestomjesečne dobiti od oko 5,5 miliona KM doveo čitav niz mjera preduzetih na stabilizaciji rada fabrike.
Fabrika je, kako navode, u prvom polugodištu ostvarila proizvodnju glinice od 122.572 tone, što je duplo više u poređenju sa istim periodom prošle godine. Povećanje proizvodnje glinice, ali i drugih proizvoda fabrike, stvorilo je, kažu, i uslove za veći izvoz koji je iznosio više od 86 miliona KM.
“Zalaganjem i odgovornim odnosom prema poslu svih zaposlenih, uspjeli smo da iza sebe ostavimo dvije krizne godine i održimo proizvodnju”, rekao je Martinas Ugijanskis, predsjednik Upravnog odbora “Birča”.
Primarni cilj u 2010. je, ističe on, podizanje obima proizvodnje do stepena maksimalne efikasnosti.
“Upravna i rukovodna struktura na perspektivu fabrike gleda pozitivno, ali, kako ekonomska kriza još nije prošla, teško je procjenjivati dugoročnije prognoze, mada je cilj da kraj ove godine fabrika dočeka s pozitivnim rezultatom”, istakao je Ugijanskis.
Među uspješnim preduzećima izdvajaju se, takođe, HE na Drini, koje su i više nego uduplale profit koji sada iznosi 7,3 miliona KM.
Finansijski minusi 11 gubitaških kompanija istovremeno su smanjeni za 15 odsto, na 45,9 miliona KM, čemu su, pored novopečenih profitabilnih firmi, doprinijele i smanjene dubioze “Željeznica RS”, “Jelšingrad Livara” i “Banjalučke pivare”.
Da takva tendencija nije bila generalna, pokazuju primjeri RiTE Gacka i “Toplane” Banjaluka, koji su ove godine višestruko povećali svoje gubitke. Nezavisne novine
Privreda RS još u zagrljaju krize
