ZAGREB, Prije otprilike četvrt vijeka Poljska, kao i ostale istočnoevropske zemlje, prošla je kroz velike društvene i političke promjene. Državno kontrolisanu ekonomiju zamjenila je tržišna i Poljska je otada udvostručila realni BDP, od 1992. ima neprekidan rast koji nije prekinut čak ni u posljednjoj globalnoj krizi, kada su i najjače svjetske ekonomije potonule u recesiju pa je mnogi danas gledaju kao “novu Njemačku”, budućeg pokretača evropske ekonomije.
Ta transformacija, kao i u drugim sličnim zemljama, nije išla glatko i bezbolno jer je prelazak na tržišnu ekonomiju i konkurenciju pokazao da su dio kompanija i neki cijeli sektori neodrživi. No vrlo brzo, samo nekoliko godina nakon promjene načina funkcionisanja ekonomije i privatizacije, krenuo je nezaustavljivi rast koji traje još i danas.
Poljska ekonomija i prije krize 2008. godine bila je jedna od najbrže rastućih, s prosječnim rastom u periodu od 1991. do 2008. 4,6 odsto. Poljake kriza nije zaustavila, bili su jedina zemlja EU koja je izbjegla recesiju a da su i dalje imali prosječne stope rasta oko tri odsto. Zemlja koja je decenijama bila u zapećku, sada je na putu da postane novi “motor” Evrope, piše Index.
Na vrhuncu globalne recesije, 2009. ekonomija EU pala je 4,5 odsto, dok je u Poljskoj rasla 1,6 odsto. Krajem 2013. EU se vratio na pretkrizne nivoe, dok je poljska ekonomija u tom periodu kumulativno porasla 16 odsto.
Danas je Poljska među 10 najvećih ekonomija Evrope, prije svega zahvaljujući snažnom privatnom sektoru. Tržišne reforme dovele su privatni sektor u dominantan položaj i on sada ima 80-postotni udio u izvozu i zapošljavanju u bruto dodanoj vrijednosti. Zbog toga, privatni sektor mogao je da apsorbuje višak radnika u manje produktivnim područjima javnog sektora i imao je važnu ulogu u stabilizaciji ekonomije i društva kod sprovođenja reformi.
Poljski model razvoja bazirao se na povećanju produktivnosti, dinamičnom izvozu, snažnoj unutrašnjoj potražnji s obzirom na to da su veliko tržište od skoro 40 miliona ljudi, a veliku ulogu u svemu tome imale su i strane investicije i odlično iskorišćavanje EU fondova. Index.hr