VARŠAVA, U Poljskoj procjenjuju da će cijene namirnica i poljoprivrednih proizvoda potjerati inflaciju sa očekivanih tri na čak pet odsto.
Na to ukazuje i podatak o septembarskoj inflaciji od 2,3 odsto. U septembru su najviše poskupjeli voće i povrće, za 26 odsto, živinsko meso – 17 odsto, pecivo i testenine – devet odsto, ulje – 7,8 odsto, mlijeko, sirevi i jaja – 7,4 odsto, stanarine – 5,6 odsto, dok su gas i prevoz na želježnici poskupjeli 4,1 odsto.
Glavni krivac su namirnice koje poskupljuju i na svjetskim tržištima, rekao je za “Gazetu viborču” Jacek Višnjevski, glavni ekonomista Rajfajzen banke u Poljskoj.
On je dodao da inflacija raste i stoga što je potražnja u Poljskoj sada vrlo velika. “U situaciji kada je na tržištu rada teško naći radnika a plate tako ubrzano rastu, možemo na kraju godine da očekujemo inflaciju od pet odsto”, kazao je Višnjevski.
Poljska centralna banka, koja obično pri odlučivanju o kamatnim stopama ne uzima mnogo u obzir poskupljenja namirnica, jer su vrlo promenljiva i zavise od mnoštva spoljnih faktora, u posljednjem saopštenju ovih dana upozorila je da upravo cijene hrane dižu inflaciju.
Najskuplju hranu, prema izveštaju Glavne kancelarije za statistiku, plaćaju Poljaci u seoskim poljoprivrednim regionima gdje se namirnice proizvode – u Lubelskom, Podlaskom i Varminsko-Mazurskom vojvodstvu.
Razlog za taj paradoks jeste slaba konkurencija u trgovini i to što u tim regionima većinom postoje manje radnje koje imaju veće režije od hiper i supermaketa.
Dok potrošačka korpa sa osnovnim namirnicama u Pomeraniji na sjeveru Poljske košta 21 evro, u Varšavi je jeftinija za više nego pet odsto.
Posebno tragično je to za Poljake u najsiromašnijim istočnim i jugoistočnim regionima, gdje su i plate znatno manje nego u Varšavi ili u bogatim vojvodstvima.
Slično je i u susednoj Češkoj gde se najjeftinija hrana kupuje u Pragu, koji dostiže 138 odsto prosječnog standarda Evropske unije, a najskuplja je u sjevernoj Češkoj koja spada u 60 najsiromašnijih regiona EU u kojima standard ne dostiže 75 odsto evropskog prosjeka.