UGLJEVIK, Ovog ljeta kao da se sve okrenulo protiv ugljevičkih proizvođača šljiva, prvo je suša uzela danak, pa je Evropska unija, da bi na tržištu zaštitila voće, uvela posebnu taksu na uvoz šljiva iz BiH, a zatim su Rusi vratili nekoliko kamiona šljiva zbog neuobičajenog parazita.
Zato je ovih dana cijena poznih šljiva “stenlej” u podmajevičkom kraju dostigla rekordno nisku cijenu od 20 feninga po kilogramu, što se nije dogodilo u posljednjih pola vijeka. Tako će u domaćoj rakiji, za koju je takođe teško naći tržište, završiti 500 tona kvalitetnih majevičkih šljiva.
Shodno Privremenom sporazumu o trgovini sa BiH, EU je uvela posebnu taksu na uvoz šljiva iz BiH i okruženja od 1. jula do 30. septembra u visini od 103 evra po toni.
Predsjednik ugljevičkog Udruženja voćara “Eko-voće” Darko Milošević kaže da je odluka EU o uvođenju dodatnih dažbina na uvoz ovog voća iz BiH bio potajan, pa su ovog ljeta bili iznenađeni i oštećeni proizvođači, otkupljivači, ali i krajnji potrošači.
– To znači da su šljive koje dozrijevaju od 1. jula dodatno oporezovane sa 20 feninga po kilogramu, a znamo da su otkupljivači ugovorili otkup čak četiri do pet mjeseci ranije i ne sluteći da će se tako nešto desiti – pojasnio je Milošević.
Do uvođenja posebnih taksi iz ugljevičkog kraja je izvezeno 300 tona kvalitetnih šljiva “čačanska ljepotica” za Rusiju, ali to nije ni blizu izvozu hiljadu tona šljiva, kao ranijih godina.
Ako EU nastavi sa prelevmanima, odnosno posebnim taksama i u sledećoj sezoni, kaže Milošević, voćari jedini izlaz vide u pomoći BiH u obliku većeg izdvajanja za voćarstvo, da bi ovaj problem bio riješen.
– Gubimo volju za proizvodnjom šljiva, a znamo da je zadovoljan seljak dobro za državu – istakao je Milošević.
Ministar za poljoprivredu RS Miroslav Milovanović pojasnio je da je odluka EU o uvođenju prelevmana legalna odluka, ali i da bi institucije BiH uvođenjem istih mjera mogle da zaštite bh. proizvođače.
BiH, rekao je, na godišnjem nivou gubi više od 200 miliona KM samo zato što ne koristi dozvoljene zakonske mjere prilikom uvoza voća, mesa, vode i drugih proizvoda.
– Od 200 miliona maraka polovina bi trebalo da ide Srpskoj, koja bi na taj način povećala izdvajanja za razvoj poljoprivrede – istakao je Milovanović.
Kamioni vraćeni sa granice
U ovoj voćarskoj sezoni otkupljivači su imali dodatnih problema i zbog crvljivosti šljiva. Riječ je o parazitu “breskvin savijač”, koji je iznenadio voćare svojim prelaskom sa breskve na šljivu. Tako je sa ruske granice vraćeno sedam kamiona iz BiH i pet kamiona sa šljivama iz Srbije.
Stručnjak sa Poljoprivrednog instituta u Banjaluci Vojislav Trkulja kaže da je ovaj parazit u Rusiji, koja ima najopremljeniju fitosanitarnu službu u svijetu, uvršten u karantinski štetne organizme.
On je naglasio da će ubuduće šljive koje budu dolazile sa ovih područja biti predmet dodatnih kontrola u Rusiji. Glas Srpske